ଆମ ପୃଥିବୀରେ ବର୍ଷକରେ ଛଅଟି ଋତୁ ଆସିଥାଏ । ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା— ଗ୍ରୀଷ୍ମ, ବର୍ଷା, ଶରତ, ହେମନ୍ତ, ଶୀତ ଓ ବସନ୍ତ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଋତୁର ନିଜସ୍ୱ ସୁନ୍ଦର ରୂପ ଥାଏ ଏବଂ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଋତୁରେ ଆମେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପର୍ବପର୍ବାଣି ଉତ୍ସାହର ସହିତ ପାଳନ କରୁ । ଗୋଟିଏ ବର୍ଷରେ ବାରଟି ଇଂରାଜୀ ମାସ ଏବଂ ବାରଟି ଓଡ଼ିଆ ମାସ ଥାଏ । କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ସାହାଯ୍ୟରେ ଆମେ ବାର, ତାରିଖ, ମାସ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଛୁଟିଦିନ ବିଷୟରେ ସହଜରେ ଜାଣିପାରୁ । କେତେକ ମାସ ୩୧ ଦିନ ବିଶିଷ୍ଟ ଏବଂ କେତେକ ମାସ ୩୦ ଦିନ ବିଶିଷ୍ଟ ହୋଇଥାଏ । କିନ୍ତୁ ଫେବୃଆରୀ ମାସରେ ୨୮ କିମ୍ବା ୨୯ ଦିନ ଥାଏ । ସେହିପରି ପ୍ରତି ସପ୍ତାହରେ ସାତଟି ଦିନ ଥାଏ ।
ଆମ ଜୀବନରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରିବା ପାଇଁ ଅଲଗା ଅଲଗା ସମୟ ଲାଗିଥାଏ । କେତେକ କାମ କିଛି ଘଣ୍ଟାରେ ହୋଇଯାଏ, କେତେକ କାମ ପାଇଁ କିଛି ଦିନ ଲାଗେ ଏବଂ ଆଉ କେତେକ କାମ ସରିବାକୁ ମାସ ମାସ ସମୟ ଲାଗିଥାଏ । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଖାଦ୍ୟ ରାନ୍ଧିବା ପାଇଁ କିଛି ଘଣ୍ଟା, ସ୍ୱେଟର ବୁଣିବା ପାଇଁ କିଛି ଦିନ ଏବଂ ମଞ୍ଜିରୁ ଗଛ ହେବା ପାଇଁ କିଛି ମାସ ସମୟ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ । ଯାତ୍ରା କରିବା ସମୟରେ ଆମେ କେଉଁ ଦିନ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କଲୁ ଏବଂ କେତେ ଘଣ୍ଟା ପରେ ଗନ୍ତବ୍ୟ ସ୍ଥଳରେ ପହଞ୍ଚିଲୁ, ତାହା ମଧ୍ୟ ସମୟ ଓ ତାରିଖ ଦ୍ୱାରା ହିସାବ କରାଯାଏ ।
ସମୟ ଜାଣିବା ପାଇଁ ଆମେ ଘଣ୍ଟା ଦେଖିଥାଉ । ଘଣ୍ଟାରେ ଦୁଇଟି ମୁଖ୍ୟ କଣ୍ଟା ଥାଏ । ଛୋଟ କଣ୍ଟାଟି ଘଣ୍ଟା ଦର୍ଶାଏ ଏବଂ ବଡ଼ କଣ୍ଟାଟି ମିନିଟ୍ ଦର୍ଶାଏ । ଘଣ୍ଟା ଦେଖି ଆମେ ସକାଳେ ଶେଯରୁ ଉଠିବା, ବିଦ୍ୟାଳୟ ଯିବା, ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଭୋଜନ ଖାଇବା, ଖେଳିବା, ରାତିରେ ପାଠ ପଢ଼ିବା ଏବଂ ଶୋଇବା ପରି ନିଜର ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀ ଠିକ୍ ସମୟରେ ପରିଚାଳନା କରୁ ।
ଏହା ସହିତ ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଆମେ ଚାରୋଟି ପ୍ରଧାନ ଦିଗ ବିଷୟରେ ଶିଖୁ । ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା— ପୂର୍ବ, ପଶ୍ଚିମ, ଉତ୍ତର ଓ ଦକ୍ଷିଣ । ସକାଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେଉଁ ଦିଗରେ ଉଇଁଥାନ୍ତି, ତାହା ପୂର୍ବ ଦିଗ । ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ଠିଆ ହେଲେ ଆମ ପଛପଟ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗ, ବାମ ହାତ ପଟ ଉତ୍ତର ଦିଗ ଏବଂ ଡାହାଣ ହାତ ପଟ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗ ହୁଏ । ସଠିକ୍ ଦିଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ପାଇଁ କମ୍ପାସ୍ ନାମକ ଉପକରଣ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଏହିପରି ଭାବରେ ଆମେ ଋତୁ, କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର, ସମୟ ଏବଂ ଦିଗ ସମ୍ପର୍କରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଧାରଣା ପାଇପାରୁ ।