କିଆପଦର ଗାଁରେ ବଲ୍ଲବୀ ନାମରେ ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ଝିଅ ରହୁଥିଲା। ତାଙ୍କ ଘର ପାଖରେ ଏକ ଜଙ୍ଗଲ ଥିଲା। ତା’ର ବାପା ଖୁବ୍ ଗରିବ ଥିଲେ ଏବଂ ମୂଲ ଲାଗି ଚଳୁଥିଲେ। ତେଣୁ ବଲ୍ଲବୀ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଯାଇ ପାରୁ ନ ଥିଲା। ସେ ପ୍ରତିଦିନ ରାସ୍ତା କଡ଼ରେ ନିଜ ଘରର ଛେଳିଗୁଡ଼ିକୁ ଚରାଉଥିଲା। ପାଠ ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ତା’ ମନରେ ଭାରି ଇଚ୍ଛା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ନିରୁପାୟ ଥିଲା। ଦିନେ ଛେଳି ଚରାଉଥିବା ସମୟରେ ହଠାତ୍ ସେ ଝୁଣ୍ଟି ପଡ଼ିଲା ଏବଂ ତା’ ଗୋଡ଼ରୁ ରକ୍ତ ବାହାରିବାକୁ ଲାଗିଲା। ସେହି ବାଟ ଦେଇ ସୁଦୀପ୍ତା ଓ ପ୍ରଦୀପ୍ତ ନାମକ ଦୁଇଜଣ ପିଲା ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଯାଉଥିଲେ। ସେମାନେ ବଲ୍ଲବୀକୁ କଷ୍ଟ ପାଉଥିବାର ଦେଖି ଅଟକିଗଲେ ଏବଂ ସ୍ନେହରେ ତା’ ଗୋଡ଼ର କ୍ଷତ ପୋଛି ସଫା କରିଦେଲେ।
ଗୋଡ଼ର କଷ୍ଟ ଟିକେ କମିବା ପରେ ପ୍ରଦୀପ୍ତ ବଲ୍ଲବୀକୁ ବିଦ୍ୟାଳୟ ନ ଯିବାର କାରଣ ପଚାରିଲା। ବଲ୍ଲବୀ ଆଖି ଛଳଛଳ କରି ନିଜ ଘରର ଗରିବୀ ଓ ପାଠ ପଢ଼ିବାର ଆଗ୍ରହ କଥା କହିଲା। ଏହା ଶୁଣି ସୁଦୀପ୍ତା ଓ ପ୍ରଦୀପ୍ତ ତାକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ଆଗେଇ ଆସିଲେ। ସେମାନେ ବଲ୍ଲବୀକୁ ଦିନରେ ଛେଳି ଜଗିବା ପରେ ରାତିରେ ସେମାନଙ୍କ ଘରକୁ ଆସି ପାଠ ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ଡାକିଲେ। ସେହିଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ବଲ୍ଲବୀ ଛେଳିଗୁଡ଼ିକୁ ଗୁହାଳରେ ଛାଡ଼ି ଖୁସି ମନରେ ସୁଦୀପ୍ତା ଘରେ ପହଞ୍ଚିଲା। ସୁଦୀପ୍ତା ତାକୁ ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀ ବହିରୁ ରଙ୍ଗୀନ ଛବିସବୁ ଦେଖାଇଲା। ବଲ୍ଲବୀ ପ୍ରତିଦିନ ସେଠାକୁ ଆସି ଧୀରେ ଧୀରେ ଅକ୍ଷର ଶିଖିଲା ଏବଂ ବହି ପଢ଼ିବା ଆରମ୍ଭ କଲା।
ବଲ୍ଲବୀର ପାଠ ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ଏପରି ଆଗ୍ରହ ଦେଖି ପ୍ରଦୀପ୍ତର ବାପା ଖୁବ୍ ଖୁସି ହେଲେ। ସେ ବଲ୍ଲବୀର ବାପାଙ୍କୁ ନିଜ ଘରକୁ ଡକାଇ ବୁଝାଇଲେ ଏବଂ ଗାଁ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ବଲ୍ଲବୀର ନାମ ଲେଖାଇ ଦେଲେ। ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଯାଇ ବଲ୍ଲବୀ ସରକାରଙ୍କ ତରଫରୁ ମାଗଣାରେ ବହିପତ୍ର, ପୋଷାକ, ଜୋତା, ମୋଜା ଓ ଖାଇବା ପାଇଲା। ସେ ମନ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ପାଠ ପଢ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲା। ଏହାପରେ ସେ ଗାଁର ଅନ୍ୟ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପାଠ ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଡାକି ଆଣିଲା।
ଏହି ପାଠଟି ଆମକୁ ଶିକ୍ଷା ଦିଏ ଯେ ସାଙ୍ଗସାଥୀଙ୍କୁ ବିପଦ ସମୟରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ପାଠ ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ମନରେ ଆଗ୍ରହ ଥିଲେ ଯେକୌଣସି ଅସୁବିଧାକୁ ପାରି କରି ଆଗକୁ ବଢ଼ି ହୁଏ। ପାଠ ପଢ଼ିବା ସହିତ ନିଜ ଶରୀର ତଥା ଘର ଓ ବିଦ୍ୟାଳୟର ପରିବେଶକୁ ସବୁବେଳେ ପରିଷ୍କାର ପରିଚ୍ଛନ୍ନ ରଖିବା ମଧ୍ୟ ନିହାତି ଜରୁରୀ। ଏହା ସହିତ ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରୁ ଆମେ ‘କ୍ତ’, ‘ପ୍ତ’ ଏବଂ ‘ସ୍ତ’ ଭଳି କେତେକ ନୂଆ ଯୁକ୍ତାକ୍ଷର ତଥା ଶବ୍ଦ ପଢ଼ିବା ଓ ଲେଖିବା ଶିଖିପାରିବା।