ଆମ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାରେ ବାର ମାସରେ ତେର ପର୍ବ ପାଳନ ହୁଏ ବୋଲି ଏକ ସୁନ୍ଦର କଥା ରହିଛି । ଏଠାରେ ସବୁ ଧର୍ମ ଓ ଜାତିର ଲୋକମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ବେଶ୍ ଆନନ୍ଦ ଉଲ୍ଲାସର ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ପର୍ବପର୍ବାଣି ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି । ଏହି ପର୍ବଗୁଡ଼ିକ ଆମ ସମାଜରେ ଭାଇଚାରା, ପ୍ରେମ ଓ ଏକତା ବୃଦ୍ଧି କରେ । ଏହି ପାଠରେ ଆମ ଓଡ଼ିଶାର କେତେକ ମୁଖ୍ୟ ପର୍ବ, ସେଗୁଡ଼ିକ ପାଳନ ହେଉଥିବା ତିଥି ଏବଂ ଆମ ସଂସ୍କୃତି ବିଷୟରେ ଖୁବ୍ ସରଳ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ।
ଆଷାଢ଼ ମାସ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଦ୍ୱିତୀୟା ତିଥିରେ ପୁରୀରେ ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ ରଥଯାତ୍ରା ପାଳିତ ହୁଏ । ସେହିଦିନ ଜାତି, ଧର୍ମ ଓ ବର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ବିଶେଷରେ ସମସ୍ତ ଭକ୍ତ ବଡ଼ଦାଣ୍ଡରେ ତିନି ଠାକୁରଙ୍କୁ ରଥ ଉପରେ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି । ଭାଦ୍ରବ ମାସ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଥୀ ଦିନ ଗଣେଶ ପୂଜା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ । ଭଗବାନ ଶ୍ରୀଗଣେଶଙ୍କୁ ବିଦ୍ୟା ଓ ବୁଦ୍ଧିଦାତା ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ବିଦ୍ୟାଳୟ ତଥା ଘରେ ଘରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଏହି ପୂଜାକୁ ଭକ୍ତି ଓ ଉତ୍ସାହ ସହିତ ପାଳନ କରନ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଭିକ୍ଷା କରନ୍ତି ।
କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପାରମ୍ପରିକ ଯାତ୍ରା ହେଉଛି ‘ଛତର ଯାତ୍ରା’ । ଦୁର୍ଗାପୂଜା ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନ କଳାହାଣ୍ଡିର ଇଷ୍ଟଦେବୀ ମାଆ ମାଣିକେଶ୍ୱରୀଙ୍କ ପୀଠରେ ଏହି ଯାତ୍ରା ମହାସମାରୋହରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ । ସେହିପରି କାର୍ତ୍ତିକ ମାସ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଅମାବାସ୍ୟା ତିଥିରେ ଆଲୋକର ପର୍ବ ଦୀପାବଳି ପାଳନ କରାଯାଏ । ଏହି ଦିନ ଆମେ ଆମର ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହ ସ୍ମରଣ କରୁ, ଘର ଆଗରେ ଦୀପ ଜଳାଉ ଏବଂ ସମସ୍ତେ ମିଶି ମିଠା ତଥା ସୁଆଦିଆ ପିଠାପଣା ଖାଇଥାଉ ।
ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଆମ ଓଡ଼ିଶାରେ ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି, ରଜ, ଅକ୍ଷୟ ତୃତୀୟା, କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା, ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ, ପ୍ରଥମାଷ୍ଟମୀ ଓ ପଣାସଂକ୍ରାନ୍ତି ଭଳି ଆହୁରି ଅନେକ ପର୍ବପର୍ବାଣି ପାଳିତ ହୁଏ । ରଜ ପର୍ବରେ ଝିଅମାନେ ନୂଆ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି ଦୋଳି ଖେଳନ୍ତି ଏବଂ ପୋଡ଼ପିଠା ଖାଇ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି । ପୂଜାପର୍ବ ସମୟରେ ମୃଦଙ୍ଗ, ତୁରୀ, ମହୁରୀ, ଖଞ୍ଜଣି, ଢୋଲକ, ଘଣ୍ଟ, କରତାଳ, ବୀଣା ଓ ତବଲା ଆଦି ବିଭିନ୍ନ ପାରମ୍ପରିକ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ବଜାଯାଇ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗକୁ ଉତ୍ସବମୁଖର କରାଯାଏ ।
ଭାଷା ଶିକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହି ପାଠଟି ଖୁବ୍ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ । ଏଠାରେ ପିଲାମାନେ ‘ସ୍ଥ’ ଏବଂ ‘ଷ୍ଣ’ ଭଳି ଦୁଇଟି ନୂଆ ଯୁକ୍ତାକ୍ଷର ଚିହ୍ନିବା ସହ ବନାନ ଶିଖିବେ । ସ୍ଥାନ, ସ୍ଥିର, ସ୍ଥାୟୀ, ସୁସ୍ଥ, ପ୍ରସ୍ଥାନ, ସ୍ଥାପନ ତଥା କୃଷ୍ଣ, ବିଷ୍ଣୁ, ତୃଷ୍ଣା, ସହିଷ୍ଣୁ ଓ ସୁଦେଷ୍ଣା ଭଳି ଅନେକ ଶବ୍ଦ ପଢ଼ିବା ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ଭାବରେ ଲେଖିବା ପାଇଁ ଅଭ୍ୟାସ ଦିଆଯାଇଛି । ସବୁଜ ପରିବା ଖାଇ ନିଜ ଶରୀରକୁ ସୁସ୍ଥ ରଖିବା ଏବଂ ଜୀବନରେ କଷ୍ଟ ସହିଷ୍ଣୁ ହେବାର ଉତ୍ତମ ଶିକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ଏହି ପାଠରୁ ମିଳିଥାଏ ।