ଏହି ପାଠଟିରେ କାହ୍ନା ଓ ଭାସ୍କର ନାମକ ଦୁଇ ସାଙ୍ଗଙ୍କର ଏକ ସୁନ୍ଦର ଓ ମଜାଳିଆ କାହାଣୀ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ସଞ୍ଜବେଳେ କାହ୍ନା ତାର ସାଙ୍ଗ ଭାସ୍କର ସହିତ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇଥିଲା। ସେଠାରେ ଉଭୟ ମିଶି ସ୍କୁଲରୁ ମିଳିଥିବା ପାଠ ପଢ଼ିଲେ। ପଢ଼ା ସରିବା ପରେ ଦୁଇ ସାଙ୍ଗ ମନ ଖୁସିରେ ବାରିପଟକୁ ବୁଲିବାକୁ ଗଲେ। ସେମାନେ ଉପରକୁ ଚାହିଁ ଖୋଲା ଆକାଶର ଶୋଭା ଦେଖିଲେ। ବୁଲୁବୁଲୁ ସେମାନଙ୍କ ନଜର ବାରିରେ ଥିବା ଏକ ବଡ଼ ପାଣିକୁଣ୍ଡ ଉପରେ ପଡ଼ିଲା। ସେହି କୁଣ୍ଡରେ ଭାସ୍କରର ବାପା କିଛି ମାଛ ପାଳି ରଖିଥିଲେ।
କୁଣ୍ଡ ପାଖକୁ ଯାଇ କାହ୍ନା ହଠାତ୍ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ଦେଖିଲା ଯେ କୁଣ୍ଡ ଭିତରେ ରୁଟି ଭଳି ଗୋଲ ଜହ୍ନଟିଏ ଦିଶୁଛି। ସେ ଭାସ୍କରକୁ ଡାକି ଦେଖାଇଲା ଯେ କୁଣ୍ଡର ଏକ ବଡ଼ ମାଛ ଜହ୍ନକୁ ଖାଇବା ପାଇଁ ବାରମ୍ବାର ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି, କିନ୍ତୁ ଖାଇପାରୁ ନାହିଁ। ଏହା ଦେଖି ଦୁଇ ସାଙ୍ଗଙ୍କ ମନରେ ଜହ୍ନ ସହିତ ଖେଳିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ହେଲା। ସେମାନେ କୁଣ୍ଡ ଭିତରେ ଥିବା ଜହ୍ନକୁ ହାତରେ ଧରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଜହ୍ନ ଧରା ପଡ଼ିଲା ନାହିଁ। ତା’ପରେ ଭାସ୍କର ମନକୁ ଏକ ବୁଦ୍ଧି ଆସିଲା। ସେ ଭାବିଲା ଯେପରି ମାଛକୁ ଜାଲରେ ଧରାଯାଏ, ସେହିପରି ଜହ୍ନକୁ ମଧ୍ୟ ଜାଲ ସାହାଯ୍ୟରେ ଧରିହେବ।
ଭାସ୍କର ତୁରନ୍ତ ଘର ଭିତରୁ ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ଜାଲ ନେଇ ଆସିଲା। ଦୁଇ ସାଙ୍ଗ ମିଶି କୁଣ୍ଡ ଭିତରକୁ ଜାଲ ପକାଇଲେ। କିନ୍ତୁ ଜାଲକୁ ପାଣିରୁ ବାହାର କରିବା ପରେ ଦେଖିଲେ ଯେ ଜାଲରେ କେବଳ ମାଛମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେଥିରେ ଜହ୍ନ ନାହିଁ। ବାରମ୍ବାର ଏପରି ଜାଲ ପକାଇ ଦୁହେଁ ପୂରା ହାଲିଆ ହୋଇଗଲେ। ସେମାନେ ଭାବିଲେ ଯେ ଜହ୍ନ ବଡ଼ ଦୁଷ୍ଟ, ସେ କାହା ହାତରେ ଧରା ଦେଉନାହିଁ। ଶେଷରେ ସେମାନେ ମାଛଗୁଡ଼ିକୁ ପୁଣି କୁଣ୍ଡ ଭିତରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ଏବଂ ନିରାଶ ହୋଇ ଘରକୁ ଫେରିଆସିଲେ।
ପ୍ରକୃତରେ କୁଣ୍ଡ ଭିତରେ କୌଣସି ସତସତିକା ଜହ୍ନ ନଥିଲା। ଆକାଶରେ ଥିବା ଜହ୍ନର ଛାଇ ବା ପ୍ରତିବିମ୍ବ କୁଣ୍ଡର ପାଣିରେ ପଡ଼ୁଥିଲା। ଏହି ପାଠରୁ ପିଲାମାନେ ସହଜରେ ବୁଝିପାରିବେ ଯେ ପାଣି କିମ୍ବା ଆଇନାରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଛାଇ ଓ ପ୍ରତିବିମ୍ବକୁ କେବେ ହେଲେ ହାତରେ ବା ଜାଲରେ ଧରି ହୁଏ ନାହିଁ। କେବଳ ବହି କିମ୍ବା କଣ୍ଢେଇ ଭଳି ପ୍ରକୃତ ବସ୍ତୁକୁ ହିଁ ଆମେ ହାତରେ ଧରି ପାରିବା। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ପିଲାମାନେ ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରୁ ‘ସ୍କ’ ଏବଂ ‘ସ୍ଖ’ ଯୁକ୍ତାକ୍ଷର ଲାଗିଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଶବ୍ଦ, ଯେପରିକି ଭାସ୍କର, ନମସ୍କାର, ପୁରସ୍କାର ଓ ସ୍ଖଳନ ପରି ନୂଆ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ଠିକ୍ ଭାବରେ ପଢ଼ିବା ଏବଂ ଲେଖିବା ଶିଖିବେ।