ଆମ ଚାରିପାଖରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ବସ୍ତୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଏହିସବୁ ବସ୍ତୁ କାଠ, ଲୁହା, କାଚ ଓ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ଭଳି ଅଲଗା ଅଲଗା ପଦାର୍ଥରେ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଶ୍ରେଣୀଗୃହର ଟେବୁଲ ଓ ଚୌକି କାଠରୁ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ବେଳେ କବାଟର କବ୍ଜା ଓ କଣ୍ଟା ଲୁହା ଭଳି ଧାତୁରେ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ। ମାଟି ତଳୁ ମିଳୁଥିବା ଧାତୁଯୁକ୍ତ ପଥରରୁ ଧାତୁଗୁଡ଼ିକୁ ବାହାର କରାଯାଏ। ସେହିପରି ଝରକାରେ ବ୍ୟବହୃତ କାଚ ମୁଖ୍ୟତଃ ବାଲିରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥାଏ।
ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ମାଧ୍ୟମରେ ଆଲୋକ ଯିବା ଆସିବା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ତିନି ଭାଗରେ ବଣ୍ଟାଯାଇଛି। ଯେଉଁ ପଦାର୍ଥ ମାଧ୍ୟମରେ ଆରପାଖକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଦେଖିହୁଏ, ତାହାକୁ ସ୍ୱଚ୍ଛ ପଦାର୍ଥ କୁହାଯାଏ; ଯେପରିକି ସଫା କାଚ। ଯେଉଁ ପଦାର୍ଥ ଦେଇ କେବଳ ଆଂଶିକ ବା ଅଳ୍ପ ଦେଖାଯାଏ, ତାହାକୁ ଆଂଶିକ ସ୍ୱଚ୍ଛ ପଦାର୍ଥ କୁହାଯାଏ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଯେଉଁ ପଦାର୍ଥ ମାଧ୍ୟମରେ ଆରପାଖକୁ ଆଦୌ ଦେଖିହୁଏ ନାହିଁ, ତାହାକୁ ଅସ୍ୱଚ୍ଛ ପଦାର୍ଥ କୁହାଯାଏ; ଯେପରିକି କାଠ କିମ୍ବା ପଥର।
ଗୁଣ ଓ ଅବସ୍ଥା ଅନୁସାରେ ପଦାର୍ଥକୁ କଠିନ, ତରଳ ଓ ଗ୍ୟାସୀୟ ଭାବରେ ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ କରାଯାଏ। କାଠ, ପଥର ଓ ଇଟା ଭଳି ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକର ନିଜସ୍ୱ ଆକୃତି ଥାଏ ଏବଂ ଏଗୁଡ଼ିକ ବଦଳେ ନାହିଁ, ତେଣୁ ଏମାନେ କଠିନ ପଦାର୍ଥ। ପାଣି ଓ କ୍ଷୀର ଭଳି ପଦାର୍ଥର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆକୃତି ନଥାଏ ଏବଂ ଏହା ସହଜରେ ବୋହିଯାଏ, ତେଣୁ ଏଗୁଡ଼ିକ ତରଳ ପଦାର୍ଥ। ବାୟୁ ଓ ଧୂଆଁ ଭଳି ପଦାର୍ଥ ଚାରିଆଡ଼େ ଖେଳିଯାଏ, ଏମାନଙ୍କୁ ଗ୍ୟାସୀୟ ପଦାର୍ଥ କୁହାଯାଏ। ବିଭିନ୍ନ ବସ୍ତୁକୁ ବାଡ଼େଇଲେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟ ଶୁଣାଯାଏ।
ଆମ ପରିବେଶରେ ଥିବା ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରାକୃତିକ ଓ କୃତ୍ରିମ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଭାଗ କରାଯାଇଛି। ଯେଉଁ ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରକୃତିରୁ ମିଳିଥାଏ, ତାହାକୁ ପ୍ରାକୃତିକ ବସ୍ତୁ କୁହାଯାଏ। ଏଗୁଡ଼ିକ ଜୀବିତ ହୋଇପାରନ୍ତି, ଯଥା— ଗଛଲତା ଓ ଜୀବଜନ୍ତୁ; କିମ୍ବା ନିର୍ଜୀବ ହୋଇପାରନ୍ତି, ଯଥା— ମାଟି, ପଥର, ଜଳ ଓ ବାୟୁ। କିନ୍ତୁ ମଣିଷ ନିଜ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ତିଆରି କରିଥିବା ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକୁ କୃତ୍ରିମ ବସ୍ତୁ କୁହାଯାଏ; ଯେପରିକି ପୋଷାକ, ବହି, ଜୋତା ଓ ଘରବାସନ।