ମାଠିଆ, ସୁରେଇ, ଦୀପ, ସରା ଓ କୁମ୍ଭି ଭଳି ବହୁତ ବସ୍ତୁ ମାଟିରୁ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ।
ମାଟିକୁ ପାଣିରେ ଭଲ ଭାବରେ ଦଳି ପଥର ଚକ ଉପରେ ବୁଲାଇ କାରିଗର ବିଭିନ୍ନ ପାତ୍ର ଗଢ଼ିଥାନ୍ତି।
ମାଟି କାରିଗର ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ବଡ଼ ଚୁଲାକୁ ଭାଟି କୁହାଯାଏ।
କଞ୍ଚା ମାଟିପାତ୍ରକୁ ଟାଣ ଓ ମଜଭୁତ କରିବା ପାଇଁ ଭାଟିରେ ପୋଡ଼ାଯାଏ।
ମାଟିରେ ତିଆରି କୁମ୍ଭିକୁ ପିଲାମାନେ ଟଙ୍କା ସଞ୍ଚୟ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିଥାନ୍ତି।
ପାତ୍ରକୁ ଆହୁରି ସୁନ୍ଦର କରିବା ପାଇଁ କାରିଗରମାନେ ସେଥିରେ ବିଭିନ୍ନ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଓ ରଙ୍ଗ କରନ୍ତି।
କଳାକାରମାନେ ପାତ୍ରରେ ଚିତ୍ରାଙ୍କନ ଏବଂ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରକୃତିରୁ ଧାରଣା ପାଇଥାନ୍ତି।
ଚିତାବାଘର ଦାଗ, ଗୁଣ୍ଡୁଚି ମୂଷାର ଗାର ଏବଂ ନିମ୍ବ ପତ୍ରର ଗଠନରେ ପ୍ରାକୃତିକ ସଂରଚନା ଦେଖାଯାଏ।
ଇଟା ତିଆରି କରିବା ପାଇଁ ମାଟିକୁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଛାଞ୍ଚରେ ରଖି ଆକାର ଦିଆଯାଏ।
କଞ୍ଚା ଇଟାକୁ ଭାଟିରେ ପୋଡ଼ିବା ପରେ ତାହା ବହୁତ କଠିନ ହୋଇଯାଏ।
ଘର, କୋଠା, ବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ଡାକ୍ତରଖାନା ଆଦି ନିର୍ମାଣ କରିବାରେ ଇଟା ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।
ଉଷ୍ମ ଅଞ୍ଚଳରେ ଘର ଥଣ୍ଡା ରଖିବା ପାଇଁ ଲୋକମାନେ ମାଟି, ଘାସ ଓ କାଠରେ ଘର ତିଆରି କରନ୍ତି।
ମାଟି ଘରର କାନ୍ଥ ଓ ଚଟାଣରେ ଗୋବର ଲେପ ଦେଲେ ଗରମ କମିଥାଏ ଏବଂ ପୋକଜୋକ ଆସନ୍ତି ନାହିଁ।
ନିର୍ମାଣ ସ୍ଥଳୀରେ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ କାରିଗରମାନେ ହେଲମେଟ୍, ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପୋଷାକ ଓ ମଜବୁତ ଜୋତା ପିନ୍ଧନ୍ତି।
ମାଟି ପାତ୍ର ଓ ଇଟା ତିଆରି ହେଉଥିବା ମାଟିରେ ମଧ୍ୟ ସୁନ୍ଦର ଠାକୁର ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ଗଢ଼ାଯାଏ।