ଆମ ଜୀବନ ଧାରଣ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଏକାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ। ଖାଦ୍ୟ ଆମକୁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ଶକ୍ତି ଦିଏ ଏବଂ ଶରୀରକୁ ସୁସ୍ଥ ତଥା ରୋଗମୁକ୍ତ ରଖିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। କେବଳ ଗୋଟିଏ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ନ ଖାଇ ଭାତ, ଡାଲି, ରୁଟି, କ୍ଷୀର, ପନିପରିବା, ଫଳ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଶସ୍ୟଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ମିଶାଇ ଖାଇବା ଉଚିତ। ଏହାକୁ ସନ୍ତୁଳିତ ଖାଦ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ଘରେ ରନ୍ଧା ହୋଇଥିବା ସତେଜ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଆମ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଭଲ। ବିଶେଷ ପର୍ବପର୍ବାଣିରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିବା ‘ଛପନ ଭୋଗ’ରେ ଛଅ ପ୍ରକାର ସ୍ବାଦର ସମନ୍ବୟ ଥାଏ।
ଋତୁ ଅନୁସାରେ ଆମେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ଗ୍ରହଣ କରିଥାଉ। ଖରାଦିନେ ଗରମ ଯୋଗୁଁ ଆମ ଦେହରୁ ବହୁତ ଝାଳ ବାହାରିଯାଏ। ତେଣୁ ଶରୀରରେ ଜଳର ଅଭାବ ପୂରଣ କରିବାକୁ ଆମେ ଅଧିକ ପାଣି, ଦହି, ଲେମ୍ବୁ ପାଣି, ଫଳରସ, ଆଖୁରସ ଓ ପଇଡ଼ ପାଣି ପିଇଥାଉ। ଶୀତଦିନେ ଶରୀରକୁ ଉଷୁମ ରଖିବା ପାଇଁ ଆମେ ଗରମ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପରିବା ସିଝା ସୁପ୍ ପରି ପାନୀୟ ପସନ୍ଦ କରୁ। ବିନା ଜଳରେ ଜୀବନ ଅସମ୍ଭବ, ତେଣୁ ଜଳକୁ ହିଁ ଜୀବନ କୁହାଯାଏ।
ଆମେ ଖାଉଥିବା ଅଧିକାଂଶ ଖାଦ୍ୟ ଗଛଲତା ଓ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କଠାରୁ ମିଳିଥାଏ। ଉଦ୍ଭିଦଠାରୁ ଆମେ ପତ୍ର, ମୂଳ, କାଣ୍ଡ, ଫଳ ଏବଂ ମଞ୍ଜି ଆଦି ଖାଦ୍ୟ ରୂପେ ପାଇଥାଉ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ପାଳଙ୍ଗ ଓ ମେଥି ଶାଗର ପତ୍ର, ଗାଜର ଓ ମୂଳାର ଚେର ବା ମୂଳ, ଆଳୁ ଓ ଅଦାର କାଣ୍ଡ ତଥା ବିଭିନ୍ନ ଡାଲି ଓ ଶସ୍ୟ ମଞ୍ଜି ଭାବେ ଆମେ ଖାଉ। ସେହିପରି ଗାଈ ଓ ମଇଁଷି ଆଦି ପ୍ରାଣୀଙ୍କଠାରୁ କ୍ଷୀର, ଛେଳି ଓ କୁକୁଡ଼ାଙ୍କଠାରୁ ମାଂସ ତଥା ଅଣ୍ଡା ମିଳିଥାଏ। ତେବେ ଲୁଣ ଏବଂ ପାଣି ଏପରି ଦୁଇଟି ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଉପାଦାନ, ଯାହା ଗଛ କିମ୍ବା ପ୍ରାଣୀ କାହାଠାରୁ ମିଳି ନଥାଏ। ସୁସ୍ଥ ରହିବା ପାଇଁ ଆମେ ସର୍ବଦା ପୁଷ୍ଟିକର ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ନଷ୍ଟ ନ କରିବା ଉଚିତ।