ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଯୋରନ୍ଦା ମେଳା ଓଡ଼ିଶାର ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ।
ଯେଉଁ ବସ୍ତୁ ବା ଚିତ୍ରକୁ ମଝିରୁ ଦୁଇ ଭାଗ କଲେ ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାନ ଦେଖାଯାଏ, ତାହାକୁ ପ୍ରତିସମ କୁହାଯାଏ।
ଏକ ପ୍ରତିସମ ବସ୍ତୁର ଗୋଟିଏ ଅଧା ଅଂଶ ଅନ୍ୟ ଅଧା ଅଂଶ ସହିତ ଅବିକଳ ସମାନ ହୋଇଥାଏ।
ଯଦି କୌଣସି ବସ୍ତୁକୁ ଦୁଇ ଭାଗ କଲେ ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱ ସମାନ ନ ହୁଏ, ତେବେ ସେହି ବସ୍ତୁଟି ପ୍ରତିସମ ନୁହେଁ।
କେରଳ ରାଜ୍ୟରେ ଫୁଲ ସାହାଯ୍ୟରେ ତିଆରି କରାଯାଉଥିବା ପ୍ରତିସମ ରଙ୍ଗୋଲିକୁ ପୁକାଲମ୍ କୁହାଯାଏ।
ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ରାଜ୍ୟରେ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ଅଙ୍କା ଯାଉଥିବା ସୁନ୍ଦର ରଙ୍ଗୋଲିକୁ ଆଲପାନା କୁହାଯାଏ।
ବିନ୍ଦୁ ଗ୍ରୀଡ୍ ବ୍ୟବହାର କରି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପ୍ରତିସମ ରଙ୍ଗୋଲି ଏବଂ ଜ୍ୟାମିତିକ ଆକୃତି ସହଜରେ ଅଙ୍କନ କରାଯାଇପାରେ।
କାଗଜକୁ ମଝିରୁ ଭାଙ୍ଗି ଗୋଟିଏ ପାର୍ଶ୍ୱ କାଟି ଖୋଲିଦେଲେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ପ୍ରତିସମ ମୁଖା ତିଆରି ହୁଏ।
ଅଧା ଅଙ୍କା ଯାଇଥିବା ଚିତ୍ର ପାଖରେ ଦର୍ପଣ ରଖିଲେ ତାହାର ପ୍ରତିବିମ୍ବ ମିଶି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚିତ୍ର ଦେଖାଯାଏ।
ଦର୍ପଣ ଆଗରେ ରଖାଯାଇଥିବା ବସ୍ତୁର ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଠିକ୍ ତାହାର ବିପରୀତ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ସମାନ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ।
ଚଟାଣ ବା ରାସ୍ତାରେ ଟାଇଲ୍ ବିଛାଇବା ସମୟରେ ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଫାଙ୍କା ସ୍ଥାନ ରହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଟାଇଲ୍ ବିଛାଇ ରାସ୍ତା ତିଆରି କଲାବେଳେ ଗୋଟିଏ ଟାଇଲ୍ ଉପରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଟାଇଲ୍ ଚଢ଼ି ରହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଜ୍ୟାମିତିକ ଆକୃତିର ଟାଇଲ୍କୁ ପରସ୍ପର ସହ ଖଞ୍ଜି ସୁନ୍ଦର ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଢାଞ୍ଚା ତିଆରି କରାଯାଏ।
ମାନଚିତ୍ରରେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନ, ରାସ୍ତା ଓ ଦୋକାନକୁ ସହଜରେ ଚିହ୍ନିବା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରତୀକ ବା ସଙ୍କେତ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ।
ମାନଚିତ୍ରରେ ଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଗଳି ଓ ଦିଗର ସୂଚନା ଅନୁସରଣ କରି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନରେ ପହଞ୍ଚି ହୁଏ।