କୌଣସି ଗୋଟିଏ ବସ୍ତୁ ବା ଜିନିଷକୁ ଦୁଇ କିମ୍ବା ତହିଁରୁ ଅଧିକ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବାଣ୍ଟିବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସମ ବଣ୍ଟନ କୁହାଯାଏ । ଯେତେବେଳେ ଗୋଟିଏ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବା ପୂରା ଜିନିଷକୁ ସମାନ ଭାବରେ ଦୁଇ ଭାଗ କରାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାଗକୁ 'ଅଧା' କୁହାଯାଏ । ଦୁଇଟି ସମାନ ଅଧା ଅଂଶ ମିଶିଲେ ଗୋଟିଏ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜିନିଷ ତିଆରି ହୁଏ । ଯେପରି ଗୋଟିଏ ପିଠା, ଚକୋଲେଟ୍ କିମ୍ବା କାଗଜ ଖଣ୍ଡକୁ ମଝିରୁ ସମାନ କରି ଭାଙ୍ଗିଲେ କିମ୍ବା କାଟିଲେ ଦୁଇଟି ସମାନ ଅଧା ଅଂଶ ମିଳିଥାଏ ।
ଅଧା ଏବଂ ଦୁଇଗୁଣ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି । କୌଣସି ସଂଖ୍ୟାର ଦୁଇଗୁଣ କହିଲେ ତାହାର ଦୁଇ ଗୁଣିତ ମୂଲ୍ୟକୁ ବୁଝାଏ ଏବଂ ସେହି ମୂଳ ସଂଖ୍ୟାଟି ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟାର ଅଧା ହୋଇଥାଏ । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ୩ ହେଉଛି ୬ ର ଅଧା ଏବଂ ୬ ହେଉଛି ୩ ର ଦୁଇଗୁଣ । ସେହିପରି ୮ ଟି କାଚବାଟିର ଅଧା ହେଉଛି ୪ ଟି କାଚବାଟି ଏବଂ ୪ ଟି କାଚବାଟିର ଦୁଇଗୁଣ ହେଉଛି ୮ ଟି କାଚବାଟି । ଠିକ୍ ସେହିପରି ୧୦ ର ଅଧା ୫ ଏବଂ ୫ ର ଦୁଇଗୁଣ ୧୦ ଅଟେ ।
ଯେତେବେଳେ ଏକ ବସ୍ତୁକୁ ଚାରି ଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବଣ୍ଟନ କରାଯାଏ ବା ଚାରୋଟି ସମାନ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାଗକୁ 'ଚଉଠ' ବା 'ଏକ ଚତୁର୍ଥାଂଶ' କୁହାଯାଏ । ଏହା ଅଧାର ଅଧା ସହିତ ସମାନ ଅଟେ । ଚାରୋଟି ସମାନ ଭାଗରୁ ଗୋଟିଏ ଭାଗକୁ ଏକ ଚତୁର୍ଥାଂଶ, ଦୁଇଟି ଭାଗକୁ ଦୁଇ ଚତୁର୍ଥାଂଶ (ଯାହାକି ଅଧା ଅଂଶ ସହ ସମାନ), ତିନୋଟି ଭାଗକୁ ତିନି ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଏବଂ ଚାରୋଟିଯାକ ଭାଗକୁ ଏକାଠି ଚାରି ଚତୁର୍ଥାଂଶ ବା ଏକ ପୂରା ବସ୍ତୁ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
ଏହିପରି ଭାବରେ କାଗଜକୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ଭାଙ୍ଗି, ଚିତ୍ରରେ ଗାର ଟାଣି, ରଙ୍ଗ ଦେଇ ତଥା ବିଭିନ୍ନ ବସ୍ତୁକୁ ସମାନ ଭାବରେ ବାଣ୍ଟି ଆମେ ଅଧା, ଚଉଠ, ତିନି ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଏବଂ ପୂରା ଅଂଶକୁ ସହଜରେ ଚିହ୍ନି ଓ ବୁଝିପାରିବା ।