ପିଲାଟି କାଠୁରିଆକୁ କହୁଛି ଯେ ଏହି ଗଛଟି ତା'ର କୌଣସି କାମରେ ଆସେ ନାହିଁ ।
‘ଦୁଇଟି ହାତ କାମ ବହୁତ’ କବିତାରେ ଆମ ହାତର ଛଅଟି ଆଙ୍ଗୁଠି ଥିବା କଥା କୁହାଯାଇଛି ।
ନବ ମଧୁକାଳରେ କୋକିଳ ଗଛର ଫୁଲଭରା ଡାଳରେ ବସି କୁହୁକୁହୁ ତାନରେ ଗାଏ ।
‘ବାଲ୍ୟକାଳ’ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ।
ପିଲାଟି ପିଲାଦିନେ ନିଜ ଖେଳସାଥୀମାନଙ୍କ ଗହଣରେ ଏହି ଗଛ ମୂଳରେ ଖେଳୁଥିଲା ।
ପିଲାଟି ତା' ଜୀବନ ଥାଉ ଥାଉ କାଠୁରିଆକୁ ଗଛ କାଟିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେବ ବୋଲି କହିଛି ।
ଗଛଟି ପରିବାରର ବହୁତ ସୁଖ-ଦୁଃଖ, ଜନ୍ମ ଏବଂ ବିବାହ କାର୍ଯ୍ୟର ସାକ୍ଷୀ ରହିଛି ।
ଛବି ବର୍ଣ୍ଣନାରେ କାଠୁରିଆ ଜଣକ ହାତରେ ବନ୍ଧୁକ ଧରି ଛିଡ଼ା ହୋଇଛି ।
ସକାଳ ସମୟରେ ପକ୍ଷୀମାନେ ଗଛର ଡାଳରେ ବସି ରାବନ୍ତି ।
ପ୍ରଭାତରେ ପଶ୍ଚିମ ଆକାଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହୁଅନ୍ତି ବୋଲି କବିତାରେ ଲେଖାଅଛି ।
ପିଲାଟି ବାଲ୍ୟକାଳରେ ପୋଥି ଧରି ଗଛ ଛାଇ ତଳେ ସଞ୍ଜ-ସକାଳେ ବସି ପାଠ ପଢ଼ୁଥିଲା ।
ଗଛଟିକୁ ପିଲାଟିର ସାଙ୍ଗମାନେ ଗତ ବର୍ଷ ଲଗାଇଥିଲେ ।
ଗଛଟିରେ ମିଠା ଫଳ ନ ଫଳିଲେ ମଧ୍ୟ ଖରାବେଳେ ବାଟୋଇ ତା' ଛାଇ ତଳେ ବସି ବିଶ୍ରାମ ନିଏ ।
ପିଲାଟି କାଠୁରିଆକୁ ଶୀଘ୍ର ଗଛ କାଟିବା ପାଇଁ କହୁଛି ।
'ଗଛ ଓ କାଠୁରିଆ' କବିତାର କବି ହେଉଛନ୍ତି ନନ୍ଦ କିଶୋର ବଳ ।