ପୁରାଣ ଯୁଗର ମୁନିଋଷିମାନେ ସର୍ବଦା ନିଜ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା ନ କରି ସମାଜର ଉପକାର ଓ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । କେବଳ ଜଟା ଧାରଣ କରିବା କିମ୍ବା ଆଖି ବୁଜି ମାଳା ଜପିଲେ କେହି ପ୍ରକୃତ ଋଷି ହୋଇଯାଏ ନାହିଁ । ପ୍ରକୃତ କର୍ମ ଓ ସେବା ମାଧ୍ୟମରେ ଅନ୍ୟର ଉପକାର କରିବା ହିଁ ଋଷିଙ୍କର ପ୍ରକୃତ ପରିଚୟ । ଏହି ଆଦର୍ଶରେ ଗଢ଼ା ଜଣେ ମହାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ।
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ୧୮୭୯ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୮ ତାରିଖରେ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ରପୁର ଗାଁରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ମହାଦେବ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ମାଆ ଶ୍ରଦ୍ଧାଦେବୀ ଥିଲେ । ସେ ପିଲାଦିନରୁ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ ଓ ସ୍ୱାଧୀନଚେତା ଥିଲେ । ପୁରୀରେ ପଢ଼ିବା ସମୟରେ ସେ ପୋଖରୀରୁ ଦଳ ସଫା କରି ସହରକୁ ମଶା ଦାଉରୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ । ରେଭେନ୍ସା କଲେଜରେ ପଢ଼ିବା ବେଳେ ଟିଉସନ୍ କରି ନିଜ ଖର୍ଚ୍ଚ ତୁଲାଇବା ସହିତ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସଙ୍କ ଘନିଷ୍ଠ ବନ୍ଧୁ ହୋଇଥିଲେ । ଓକିଲାତିରେ ମିଛ କହିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିବାରୁ ସେ ତାହା ତ୍ୟାଗ କରି ଶିକ୍ଷକତାକୁ ଆପଣେଇ ନେଇଥିଲେ । ନୀଳଗିରିରେ ଶିକ୍ଷକତା କଲାବେଳେ ସେ ଜାତିଭେଦ ଭୁଲି ଜଣେ ଅଛୁଆଁ ବ୍ୟକ୍ତିର ଶବ ସଂସ୍କାର କରି ମାନବିକତାର ପରିଚୟ ଦେଇଥିଲେ ।
୧୯୧୨ ମସିହାରେ ସେ ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ ସତ୍ୟବାଦୀ ବନବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଯୋଗଦେଇ ଜଣେ ଛାତ୍ରବତ୍ସଳ ଶିକ୍ଷକ ଭାବେ ରାତି ଅନିଦ୍ରା ହୋଇ ଅସୁସ୍ଥ ପିଲାଙ୍କ ସେବା କରୁଥିଲେ । ଦେଶର ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗଦେଇ ସେ ବହୁବାର ଜେଲ ଯାଇଥିଲେ ଏବଂ ଜେଲରେ ବନ୍ଦୀମାନଙ୍କୁ ପାଠ ପଢ଼ାଉଥିଲେ । ପିଲାଙ୍କ ପାଇଁ ସେ ଏକ ସହଜ ଇଂରାଜୀ ବ୍ୟାକରଣ ବହି ଲେଖିଥିଲେ । ଶେଷ ଜୀବନରେ ଦୃଷ୍ଟିହୀନଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜ ଆଖିର ବାହ୍ୟ ପରଳ ଦାନ କରି ସେ ଅମର ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି ।
ଏହା ସହିତ ଏହି ପାଠରେ ଓଡ଼ିଶାର ଗୌରବ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଜନଜାତି ମହିଳା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଶ୍ରୀମତୀ ଦ୍ରୌପଦୀ ମୁର୍ମୁଙ୍କ ପ୍ରେରଣାଦାୟକ ଜୀବନ କଥା ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ସେ ଅଭାବ ଅନଟନ ସତ୍ତ୍ୱେ ନିଜ ପରିଶ୍ରମ ଓ ନିଷ୍ଠା ବଳରେ ଶିକ୍ଷୟିତ୍ରୀ, ମନ୍ତ୍ରୀ, ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡର ରାଜ୍ୟପାଳ ଏବଂ ପରେ ଭାରତର ୧୫ତମ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ହୋଇ ଦେଶର ଶୀର୍ଷ ପଦବୀ ଅଳଙ୍କୃତ କରିଛନ୍ତି ।