ଏହି ପାଠରେ ଆମେ ଗୁଣନ, ହରଣ, ଗୁଣିତକ ଏବଂ ସାଧାରଣ ଗୁଣିତକ ବିଷୟରେ ସହଜ ଉପାୟରେ ଶିଖିବା। ବେଙ୍ଗ, ଗୁଣ୍ଡୁଚି ମୂଷା, ଠେକୁଆ ଓ କଙ୍ଗାରୁ ଭଳି ଜୀବମାନଙ୍କ ଡିଆଁ ମାଧ୍ୟମରେ ସଂଖ୍ୟାର ଗୁଣିତକ ଧାରଣା ବୁଝାଯାଇଛି। ଯେପରି ବେଙ୍ଗ ୩ ପାଦୁଣ୍ଡ ଡେଇଁଲେ ୩, ୬, ୯, ୧୨ ପରି ୩ର ଗୁଣିତକ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ଛୁଇଁଥାଏ। ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ସଂଖ୍ୟାର ଗୁଣିତକ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଏକାଭଳି ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ସେମାନଙ୍କର ସାଧାରଣ ଗୁଣିତକ କୁହାଯାଏ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ୧୨ ଏବଂ ୨୪ ଉଭୟ ୩ ଓ ୪ର ସାଧାରଣ ଗୁଣିତକ ଅଟନ୍ତି।
କୌଣସି ସଂଖ୍ୟାକୁ ଦୁଇଗୁଣ କଲେ ଆମେ ସର୍ବଦା ଏକ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ପାଇଥାଉ। ଏପରି ସଂଖ୍ୟାର ଏକକ ସ୍ଥାନରେ ୦, ୨, ୪, ୬ କିମ୍ବା ୮ ରହିଥାଏ। ଗୁଣନ ସାରଣୀରେ ଧାଡ଼ି ଓ ସ୍ତମ୍ଭକୁ ଗୁଣି ବିଭିନ୍ନ ସଂଖ୍ୟା ସଂରଚନା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଯେକୌଣସି ସଂଖ୍ୟାକୁ ୧୦, ୨୦ କିମ୍ବା ୩୦ ପରି ୧୦ର ଗୁଣିତକ ଦ୍ୱାରା ଗୁଣିବା ବହୁତ ସହଜ। ବଡ଼ ଗୁଣନ କରିବା ସମୟରେ ସଂଖ୍ୟାକୁ ଶହେ, ଦଶ ଓ ଏକକ ଭାଗରେ ଭାଙ୍ଗି ସହଜରେ ଗୁଣଫଳ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇପାରେ। ଯେପରି ୧୨୫କୁ ୮ ଦ୍ୱାରା ଗୁଣିବା ପାଇଁ ୧୦୦, ୨୦ ଓ ୫କୁ ଅଲଗା ଅଲଗା ୮ ଦ୍ୱାରା ଗୁଣନ କରି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ମିଶାଇ ଦିଆଯାଏ।
ସେହିପରି କୌଣସି ବସ୍ତୁକୁ ସମାନ ଭାବରେ ବାଣ୍ଟିବା ପାଇଁ ହରଣ ବା ଭାଗକ୍ରିୟା ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଆଂଶିକ ଭାଗଫଳ ପ୍ରଣାଳୀରେ ୧୦, ୫ ବା ଅନ୍ୟ ସହଜ ଗୁଣିତକ ସାହାଯ୍ୟରେ ଧাপে ଧাপে ହରଣ ସମାଧାନ କରାଯାଏ। ସଂଖ୍ୟାକୁ ୧୦ କିମ୍ବା ୧୦୦ ଦ୍ୱାରା ଭାଗ କଲେ ଭାଗଫଳ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ସଂରଚନା ଦେଖାଯାଏ। ବିଭିନ୍ନ ଦୈନନ୍ଦିନ ଘଟଣାକୁ ନେଇ ଗାଣିତିକ କାହାଣୀ ତିଆରି କରିବା ଏବଂ ଗାଣିତିକ ଉକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ସର୍ବଦା ସତ୍ୟ, ବେଳେବେଳେ ସତ୍ୟ ନା ଆଦୌ ସତ୍ୟ ନୁହେଁ ତାହା ପରୀକ୍ଷା କରିବା ଏହି ପାଠର ମୁଖ୍ୟ ଶିକ୍ଷଣୀୟ ବିଷୟ।