ଏହି ପାଠରେ ଆମେ ଆମ ଚାରିପାଖରେ ଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଜିନିଷକୁ ସଜାଇ ରଖିବା ଏବଂ ସହଜରେ ଗଣିବା ବିଷୟରେ ଶିଖିବା। ବଗିଚାରେ ଧାଡ଼ି ହୋଇ ଲାଗିଥିବା ନଡ଼ିଆ ଗଛ, ଥାକ କରି ରଖାଯାଇଥିବା ଖଲିପତ୍ର ଦନା କିମ୍ବା ଟ୍ରେରେ ସଜା ହୋଇଥିବା ଲଡ଼ୁ ଓ ପେଡ଼ାକୁ ଏକାଠି ଦଳ ବା ସମୂହ କରି ଗଣିଲେ କାମ ବହୁତ ସହଜ ହୋଇଯାଏ। ସେହିପରି ଖେଳଣା ଟଙ୍କା ଏବଂ ମୁଦ୍ରାଗୁଡ଼ିକୁ ବିଭିନ୍ନ ଢାଞ୍ଚାରେ ସଜାଇ ଆମେ ମୋଟ ଟଙ୍କା ହିସାବ କରିପାରିବା।
ମୁଦ୍ରାଗୁଡ଼ିକୁ ସଜାଇବା ସମୟରେ ଆମେ ଦୁଇଟି ମୁଖ୍ୟ ଉପାୟ ଦେଖିବାକୁ ପାଉ। କେତେକ ସଂଖ୍ୟାରେ ମୁଦ୍ରାଗୁଡ଼ିକୁ ଦୁଇଟି ଦୁଇଟି କରି ଯୋଡ଼ି ଭାବରେ ସଜାଇ ହୁଏ ଏବଂ କୌଣସି ମୁଦ୍ରା ବଳକା ରହେ ନାହିଁ। ଏହିପରି ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ‘ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା’ କୁହାଯାଏ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ୨, ୪, ୬, ୮ ଆଦି ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ଅଟନ୍ତି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଯେଉଁ ସଂଖ୍ୟାରେ ମୁଦ୍ରାଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଡ଼ି ଯୋଡ଼ି କରି ରଖିବା ପରେ ଶେଷରେ ଗୋଟିଏ ମୁଦ୍ରା ଅଲଗା ରହିଯାଏ, ସେହି ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ‘ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା’ କୁହାଯାଏ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ୧, ୩, ୫, ୭ ଆଦି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ଅଟନ୍ତି। ୨ ର ଗୁଣନ ଖନ୍ଦାର ସମସ୍ତ ଫଳାଫଳ ସବୁବେଳେ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହୋଇଥାଏ।
ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ରମରେ ଲେଖିଲେ ଆମେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ସଂରଚନା ବା ନିୟମ ଦେଖିବାକୁ ପାଉ। ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ପରେ ଏକ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ଆସେ ଏବଂ ପ୍ରତି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ପରେ ଏକ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ଆସେ। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଦୁଇପାଖରେ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ଥାଏ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଦୁଇପାଖରେ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ରହିଥାଏ। ଏହିପରି ଭାବରେ ଆମେ ଯେକୌଣସି ବଡ଼ ବା ଛୋଟ ସଂଖ୍ୟାକୁ ସହଜରେ ଚିହ୍ନି ଯୁଗ୍ମ କିମ୍ବା ଅଯୁଗ୍ମ ବୋଲି ସ୍ଥିର କରିପାରିବା।