ଭାରତୀୟ ସଂଖ୍ୟା ଲିଖନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରାୟ ଦୁଇ ହଜାର ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଭାରତରେ ଆବିଷ୍କାର କରାଯାଇଥିଲା।
ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଶୂନଠାରୁ ନଅ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାତ୍ର ଦଶଟି ଅଙ୍କ ବ୍ୟବହାର କରି ଯେକୌଣସି ସଂଖ୍ୟା ଲେଖାଯାଇପାରେ।
ଦଶଟି ଏକକ ମିଶିଲେ ଏକ ଦଶକ ହୁଏ ଏବଂ ଦଶଟି ଦଶକ ମିଶିଲେ ଏକ ଶତକ ଗଠିତ ହୁଏ।
ଦଶଟି ଏକ ଶହର ସମାହାରରେ ଏକ ହଜାର ବା ୧୦୦୦ ସଂଖ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ।
ହଙ୍ଗେରୀର ଗଣିତଜ୍ଞ ଜୋଲଟାନ୍ ପାଲ ଡାଏନ୍ସ୍ ସଂଖ୍ୟା ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଦଶ ଆଧାର ବ୍ଲକ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ।
ଭାରତୀୟ ସଂଖ୍ୟା ଲିଖନ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଶୂନ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ଧାରକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ।
ଚାରି ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟାରେ ଡାହାଣରୁ ବାମକୁ କ୍ରମାନ୍ୱୟରେ ଏକକ, ଦଶକ, ଶତକ ଓ ହଜାର ସ୍ଥାନ ଥାଏ।
ନଅ ଶହ ଅନେଶତ ସହିତ ଏକ ଯୋଗ କଲେ ଚାରି ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ କ୍ଷୁଦ୍ରତମ ସଂଖ୍ୟା ଏକ ହଜାର ମିଳେ।
ସଂଖ୍ୟାରେଖାରେ ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ ଗଲେ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ମାନ କ୍ରମଶଃ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।
ଚାରି ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ଦୁଇଟି ସଂଖ୍ୟା ତୁଳନା କରିବା ସମୟରେ ପ୍ରଥମେ ହଜାର ସ୍ଥାନର ଅଙ୍କ ଦେଖିବାକୁ ହୁଏ।
ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ସାନରୁ ବଡ଼ କ୍ରମରେ ସଜାଇ ଲେଖିବାକୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱକ୍ରମ କୁହାଯାଏ।
ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ବଡ଼ରୁ ସାନ କ୍ରମରେ ସଜାଇ ରଖିବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଅଧଃକ୍ରମ କୁହାଯାଏ।
ଢେଙ୍କାନାଳର କପିଳାସ ମନ୍ଦିରକୁ ଯିବା ପାଇଁ ପାହାଡ଼ର ପାଦଦେଶରୁ ଏକ ହଜାର ତିନି ଶହ ବାଉନଟି ପାହାଚ ଅଛି।
ବିଭିନ୍ନ ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟାକୁ ସେମାନଙ୍କ ସ୍ଥାନୀୟ ମାନ ଅନୁସାରେ ଯୋଗ ଆକାରରେ ଲେଖିବାକୁ ବିସ୍ତାରିତ ରୂପ କୁହାଯାଏ।
ଚାରୋଟି ଭିନ୍ନ ଅଙ୍କକୁ ଥରେ ଲେଖାଏଁ ବ୍ୟବହାର କରି ସର୍ବାଧିକ ଚବିଶଟି ଚାରି ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ଗଠନ କରାଯାଇପାରିବ।