ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ପଶ୍ଚିମଘାଟ ପର୍ବତମାଳାର ତ୍ରୟମ୍ବକେଶ୍ୱରରୁ ଗୋଦାବରୀ ନଦୀର ଉତ୍ପତ୍ତି ହୋଇଛି ।
ଗଙ୍ଗା ନଦୀ ପରେ ୧୪୬୫ କିଲୋମିଟର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ଗୋଦାବରୀ ଭାରତର ଦ୍ୱିତୀୟ ଦୀର୍ଘତମ ନଦୀ ।
ମହାନଦୀ ଆମ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ଦୀର୍ଘତମ ନଦୀ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରାବତୀ ନଦୀ ଗୋଦାବରୀ ସହିତ ମିଶିଛି ।
ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ପ୍ରବାହିତ ଓ ପବିତ୍ର ମନେ କରାଯାଉଥିବାରୁ ଗୋଦାବରୀ ନଦୀକୁ ‘ଦକ୍ଷିଣ ଗଙ୍ଗା’ କୁହାଯାଏ ।
ବର୍ଷସାରା ଜଳ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିବା ନଦୀକୁ ଚିରସ୍ରୋତା ଏବଂ କେବଳ ବର୍ଷାଦିନେ ପ୍ରବାହିତ ନଦୀକୁ ଋତୁକାଳୀନ ନଦୀ କୁହାଯାଏ ।
ଗୋଦାବରୀ ନଦୀ ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ମିଶିବା ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ମୁହାଣକୁ କୋରିଙ୍ଗା ହେନ୍ତାଳ ବଣ କୁହାଯାଏ ।
ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ନଦୀ ଉପରେ ନିର୍ମିତ ଭୂପେନ୍ ହଜାରିକା ସେତୁ ଭାରତର ଦୀର୍ଘତମ ନଦୀ ପୋଲ ଅଟେ ।
ଚେନାବ ନଦୀ ଉପରେ ଥିବା ଧନୁ ଆକାରର ରେଳ ପୋଲଟି ପୃଥିବୀର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୋଲ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା ।
ଆସାମର ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ନଦୀ ମଧ୍ୟରେ ଗଠିତ ମଜୁଲି ଦ୍ୱୀପ ହେଉଛି ପୃଥିବୀର ସର୍ବବୃହତ୍ ନଦୀ ଦ୍ୱୀପ ।
ଓଡ଼ିଶାର ମାଟି ନିର୍ମିତ ହୀରାକୁଦ ବନ୍ଧ ହେଉଛି ପୃଥିବୀର ସର୍ବବୃହତ୍ ନଦୀବନ୍ଧ ।
ନଦୀବନ୍ଧ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣରେ ସାହାଯ୍ୟ କଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାଦ୍ୱାରା ବହୁ ଲୋକ ଓ ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କ ବାସସ୍ଥାନ ଜଳମଗ୍ନ ହୁଏ ।
କୃଷିକ୍ଷେତ୍ରର ରାସାୟନିକ ସାର ନଦୀଜଳରେ ମିଶିଲେ ଅତ୍ୟଧିକ ଜଳଜ ଉଦ୍ଭିଦ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ଜଳଚର ଜୀବଙ୍କ ଶ୍ୱାସରୁଦ୍ଧ ହୁଏ ।
ଗଛ ଥିଲେ ବର୍ଷାଜଳ ମାଟି ଦ୍ୱାରା ଶୋଷିତ ହୋଇ ଧୀରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ, ଯାହା ବନ୍ୟା ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।
ଭାରତର ଜାତୀୟ ଜଳଚର ଜୀବ ଗଙ୍ଗା ନଦୀର ଡଲଫିନ୍ ଆଖିକୁ ଦେଖିପାରେ ନାହିଁ ଏବଂ ଧ୍ୱନି ଦ୍ୱାରା ବାଟ ଖୋଜେ ।
ଇଲିସି ପରି କେତେକ ମାଛ ଅଣ୍ଡା ଦେବା ପାଇଁ ସମୁଦ୍ରର ଲୁଣି ଜଳରୁ ନଦୀର ମଧୁର ଜଳକୁ ଆସନ୍ତି ।