ଏହି ପାଠରେ ଶାନ୍ତି ତା’ର ବାପା ମାଆଙ୍କ ସହିତ ଭାରତର କେତେକ ବିଶେଷ ଓ ଅନନ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଭ୍ରମଣ କରିବାର ଅଭିଜ୍ଞତା ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ସେମାନେ ପ୍ରଥମେ ଦେଶର ଦକ୍ଷିଣ ପ୍ରାନ୍ତରେ ଥିବା ଆଣ୍ଡାମାନ ଓ ନିକୋବର ଦ୍ଵୀପପୁଞ୍ଜ ଯାଇଥିଲେ । ଚାରିପାଖରେ ସମୁଦ୍ର ଘେରି ରହିଥିବା ଏହି ଦ୍ଵୀପଗୁଡ଼ିକରେ କାଠ କପୋତ ଓ କୋଚିଲାଖାଇ ଭଳି ଅନେକ ବିରଳ ପକ୍ଷୀ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି । ଏଠାକାର ଗଛଗୁଡ଼ିକର ବିଶାଳ ଚେର ମାଟିକୁ ଜାବୁଡ଼ି ଧରି ଗଛକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଠିଆ କରି ରଖେ । ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପ୍ରବାଳଗୁଡ଼ିକ ବିଭିନ୍ନ ସାମୁଦ୍ରିକ ଜୀବମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି । ଏଠାରେ ବାସ କରୁଥିବା ପ୍ରାଚୀନ ଜନଜାତି ପ୍ରକୃତିର ସଙ୍କେତ ବୁଝି ବିପଦରୁ ନିଜକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିପାରନ୍ତି ।
ତା’ପରେ ସେମାନେ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ସୁନ୍ଦରବନ ଯାଇଥିଲେ, ଯାହା ବିଶ୍ଵର ସର୍ବବୃହତ୍ ହେନ୍ତାଳ ବଣ । ଗଙ୍ଗା ନଦୀର ମୁହାଣରେ ଥିବା ଏହି ସନ୍ତସନ୍ତିଆ ଓ ଲୁଣିଆ ମାଟିରେ ବଢ଼ୁଥିବା ହେନ୍ତାଳ ଗଛର ଚେରଗୁଡ଼ିକ ପାଣି ଉପରକୁ ବାହାରି ଶ୍ଵାସକ୍ରିୟା କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି । ଏହି ଚେରଗୁଡ଼ିକ ମାଟିକୁ ଏକତ୍ର ଧରି ରଖି ନଦୀକୂଳର ମୃତ୍ତିକା କ୍ଷୟକୁ ରୋକିଥାନ୍ତି । ସୁନ୍ଦରବନରେ ବାଘ ପଛପଟୁ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିବାରୁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଉଥିବା ଲୋକମାନେ ମୁଣ୍ଡ ପଛପଟେ ମୁଖା ପିନ୍ଧି ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି ।
ଭାରତର ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରକୃତି ଓ ମଣିଷ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ନିବିଡ଼ ସମ୍ପର୍କ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଏଠାରେ ଲୋକମାନେ ବାଉଁଶରେ ଘର ତିଆରି କରନ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରକୃତିର ଯତ୍ନ ନିଅନ୍ତି । ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକ ଓ ପିଲାମାନେ ମିଶି ବିରଳ ‘ହାଡ଼ଗିଳା’ ପକ୍ଷୀର ବସାଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତି । ପାହାଡ଼ିଆ ଝରଣା ପାର ହେବା ପାଇଁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଗଛର ଜୀବନ୍ତ ଚେରକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ମଜଭୁତ ସେତୁ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି । ଏହା ସହିତ ଏଠାରେ ବିଶ୍ଵର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ‘ଭୁତ୍ ଜୋଲୋକିଆ’ ଲଙ୍କା ଚାଷ କରାଯାଏ ।
ଶେଷରେ ଶାନ୍ତିର ପରିବାର ବିବିଧ ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ପ୍ରାଣୀରେ ଭରା ପଶ୍ଚିମଘାଟ ପର୍ବତମାଳା ପରିଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ । ଏଠାରେ ସିଂହ ଲାଞ୍ଜିଆ ମାଙ୍କଡ଼ ଏବଂ ବିଶାଳ ଗୁଣ୍ଡୁଚିମୂଷା ଭଳି ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଜୀବ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି । କେରଳର ‘ନୀରବ ଉପତ୍ୟକା’ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ବନ୍ଧ ନିର୍ମାଣରୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶାର ଚନ୍ଦ୍ରଗିରି ପାହାଡ଼ ଏବଂ ଚିଲିକା ହ୍ରଦ ମଧ୍ୟ ନିଜର ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଏହି ପାଠରୁ ଆମେ ଜାଣିବାକୁ ପାଉ ଯେ ଆମ ଦେଶର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଞ୍ଚଳର ପରିବେଶ ଓ ଜୀବଜଗତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ, ତେଣୁ ସେଗୁଡ଼ିକର ଯତ୍ନ ନେବା ଓ ସୁରକ୍ଷା କରିବା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ।