କୌଣସି ବସ୍ତୁକୁ ଗତିଶୀଳ କରାଇବା, ଆଲୋକିତ କରିବା, ଶବ୍ଦ ସୃଷ୍ଟି କରିବା କିମ୍ବା ତାହାର ତାପମାତ୍ରା ବଦଳାଇବାରେ ଯାହା ସାହାଯ୍ୟ କରେ, ତାହାକୁ ଶକ୍ତି କୁହାଯାଏ । ବାୟୁ ବାହାରିବା ଦ୍ୱାରା ବେଲୁନ୍ ଆଗକୁ ଗତି କରିବା, ରବର ବ୍ୟାଣ୍ଡ୍ ଟାଣି ଛାଡ଼ିଲେ କମ୍ପନ ଦ୍ୱାରା ଶବ୍ଦ ସୃଷ୍ଟି ହେବା ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କିରଣରେ ଜଳ ଗରମ ହେବା ଭଳି ସରଳ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଆମେ ଗତି, ଶବ୍ଦ ଓ ତାପ ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ ଜାଣିପାରୁ ।
ମଣିଷ ଓ ପଶୁପକ୍ଷୀମାନେ ନିଜର ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା, ଚଳପ୍ରଚଳ ହେବା, ଦୌଡ଼ିବା ଓ ଖେଳିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଶକ୍ତି ଖାଦ୍ୟରୁ ପାଇଥାନ୍ତି । ଆମ ଶରୀର ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ କିଛି ଶକ୍ତି ସଞ୍ଚୟ କରି ରଖେ, ଯାହାଫଳରେ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇ ନ ଥିବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଆମେ କାମ କରିପାରୁ । ସେହିପରି କାର୍ ଓ ସ୍କୁଟର ଭଳି ଯାନବାହନ ଚାଲିବା ପାଇଁ ପେଟ୍ରୋଲ ଓ ଡିଜେଲ ଭଳି ଇନ୍ଧନରୁ ଶକ୍ତି ମିଳେ । ରୋଷେଇ ଘରେ ଖାଦ୍ୟ ରାନ୍ଧିବା ପାଇଁ ଗ୍ୟାସ୍ ବ୍ୟବହାର ହୁଏ । କାଠ ବା କୋଇଲା ଜାଳିବା ଦ୍ୱାରା ଧୂଆଁ ବାହାରି ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ହେଉଥିବାରୁ ଏହାକୁ ସତର୍କତାର ସହ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଦରକାର ।
ଆମ ଘର, ବିଦ୍ୟାଳୟ ତଥା ବିଭିନ୍ନ କଳକାରଖାନା ଚଳାଇବାରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଶକ୍ତି ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ । ଅଧିକାଂଶ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଶକ୍ତି କୋଇଲା ଭଳି ଇନ୍ଧନ ଜାଳି ଉତ୍ପାଦନ କରାଯାଏ, ଯାହା ପରିବେଶ ପାଇଁ କ୍ଷତିକାରକ । ତେଣୁ ବିଦ୍ୟୁତର ଅପଚୟ ରୋକିବା ପାଇଁ କମ୍ ଶକ୍ତି ଖର୍ଚ୍ଚ କରୁଥିବା ଏଲ.ଇ.ଡି. (LED) ବଲ୍ବ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ । ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଶକ୍ତି ଆମ ଜୀବନକୁ ସହଜ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ବିପଦଜନକ ହୋଇପାରେ । ତେଣୁ ଖୋଲା ତାର, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସକେଟ୍ ଓ ଟ୍ରାନ୍ସଫର୍ମରଠାରୁ ସର୍ବଦା ଦୂରରେ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ ।
ପୃଥିବୀରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ହିଁ ହେଉଛନ୍ତି ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ମୁଖ୍ୟ ଉତ୍ସ । ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣ, ପବନ ଏବଂ ପ୍ରବାହିତ ଜଳ ଭଳି ପ୍ରାକୃତିକ ଉତ୍ସରୁ ମିଳୁଥିବା ଶକ୍ତି କୌଣସି ଧୂଆଁ ବା ପ୍ରଦୂଷଣ ସୃଷ୍ଟି କରେ ନାହିଁ । ଏହାକୁ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଶକ୍ତି କୁହାଯାଏ । ସୌର ପ୍ୟାନେଲ୍ ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକରୁ ଏବଂ ପବନକଳ ବା ଜଳଚକ୍ର ସାହାଯ୍ୟରେ ପରିଷ୍କାର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଶକ୍ତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇପାରେ । ପାରମ୍ପରିକ ଗୃହ ନିର୍ମାଣ ଶୈଳୀରେ ଝରକା ଓ ଖୋଲା ସ୍ଥାନ ରଖି ପ୍ରାକୃତିକ ଆଲୋକ ଓ ବାୟୁର ଉପଯୁକ୍ତ ବ୍ୟବହାର ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିର ସଂରକ୍ଷଣ କରାଯାଇପାରିବ ।