ଏହି ପାଠରେ ଆମେ ପରିସୀମା ଓ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ବିଷୟରେ ସହଜ ଉପାୟରେ ଜାଣିବା। କୌଣସି ଆକୃତିର ଚାରିପାଖର ସମୁଦାୟ ଧାର ବା ସୀମାର ଲମ୍ବକୁ ତାର ପରିସୀମା କୁହାଯାଏ। ଯେପରି କମ୍ବଳର ଚାରିପାଖରେ ଧଡ଼ି ଲଗାଇବା ପାଇଁ ଆମକୁ ତାର ସମସ୍ତ ବାହୁର ଲମ୍ବକୁ ମିଶାଇବାକୁ ପଡ଼େ। ସେହିପରି ସମାନ ବାହୁ ଥିବା ଆକୃତିର ସବୁ ବାହୁର ମାପ ଯୋଗ କରି ପରିସୀମା ମିଳିଥାଏ।
କୌଣସି ବସ୍ତୁ ବା ସମତଳର ଉପରି ଭାଗ ଯେତିକି ସ୍ଥାନ ମାଡ଼ି ରହେ, ତାହାକୁ ତାର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ କୁହାଯାଏ। ଟେବୁଲ୍ କିମ୍ବା ଚଟାଣକୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଟାଇଲ୍ ଦ୍ୱାରା ଢାଙ୍କି ଆମେ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ବୁଝିପାରିବା। ବୃତ୍ତାକାର ଟାଇଲ୍ ବିଛାଇଲେ ମଝିରେ ଫାଙ୍କ ରହିଯାଏ, କିନ୍ତୁ ବର୍ଗାକାର ବା ଆୟତାକାର ଟାଇଲ୍ ବିଛାଇଲେ କୌଣସି ଫାଙ୍କ ରହେ ନାହିଁ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଉପରେ ଆଉ ଗୋଟିଏ ମାଡ଼ି ରହେ ନାହିଁ। ତେଣୁ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ମାପିବା ପାଇଁ ଏକକ ଭାବରେ ବର୍ଗାକୃତି ବ୍ୟବହାର କରିବା ସବୁଠାରୁ ସହଜ। ୧ ଏକକ ବାହୁ ଥିବା ବର୍ଗକ୍ଷେତ୍ରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳକୁ ୧ ବର୍ଗ ଏକକ କୁହାଯାଏ।
ଆୟତକ୍ଷେତ୍ରର ସବୁ ଘର ନ ଗଣି ସହଜରେ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ବାହାର କରିବା ପାଇଁ ଧାଡ଼ି ସଂଖ୍ୟାକୁ ସ୍ତମ୍ଭ ସଂଖ୍ୟା ସହିତ ଗୁଣନ କରାଯାଏ। ଏଥିରୁ ଆମେ ଜାଣିଲେ ଯେ, ଆୟତକ୍ଷେତ୍ରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ହେଉଛି ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଓ ପ୍ରସ୍ଥର ଗୁଣଫଳ (ଦୈର୍ଘ୍ୟ × ପ୍ରସ୍ଥ)। ଆୟତକ୍ଷେତ୍ରର ବିପରୀତ ବାହୁଗୁଡ଼ିକ ସମାନ ଥିବାରୁ ଏହାର ପରିସୀମା ହେଉଛି ୨ × (ଦୈର୍ଘ୍ୟ + ପ୍ରସ୍ଥ)।
ସେହିପରି ବର୍ଗକ୍ଷେତ୍ରର ଚାରୋଟିଯାକ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସମାନ। ତେଣୁ ବର୍ଗକ୍ଷେତ୍ରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ବାହାର କରିବା ପାଇଁ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟକୁ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସହିତ ଗୁଣନ (ବାହୁ × ବାହୁ) କରାଯାଏ ଏବଂ ଏହାର ପରିସୀମା ହେଉଛି ୪ × ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ। ବର୍ଗାକାର ଗ୍ରିଡ୍ ସାହାଯ୍ୟରେ ହାତ ପାପୁଲି ଓ ପତ୍ର ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ମଧ୍ୟ ଆନୁମାନିକ ଭାବେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇପାରେ।