ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ଆମେ ବିଭିନ୍ନ ବିଷୟରେ ଅନେକ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରିଥାଉ। ଏହି ପାଠରେ ସଂଗୃହୀତ ତଥ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ସହଜରେ ବୁଝିବା ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବୁଝାଇବା ପାଇଁ ଚିତ୍ର ଓ ଲେଖଚିତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ କିପରି ସଜାଇ ରଖାଯାଏ, ତାହା ସରଳ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ସାଙ୍ଗମାନେ ଦିନକୁ କେତେ ସମୟ ଟିଭି ଦେଖନ୍ତି ବା ଆମେ କେଉଁ କାମରେ କେତେ ସମୟ ବିତାଉ, ସେହିସବୁ ତଥ୍ୟକୁ ପ୍ରଥମେ ସାରଣୀରେ ଲିପିବଦ୍ଧ କରିବା ଏଠାରେ ଶିଖାଯାଇଛି।
ଯେତେବେଳେ ତଥ୍ୟରେ ବହୁତ ବଡ଼ ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟା ଥାଏ, ସେତେବେଳେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜିନିଷ ପାଇଁ ଅଲଗା ଅଲଗା ଚିତ୍ର ଆଙ୍କିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇଥାଏ। ଏଥିପାଇଁ ଆମେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ 'ମାପକ' ବ୍ୟବହାର କରିଥାଉ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଗୋଟିଏ ଖେଳନା ଚିତ୍ର ବଦଳରେ ପାଞ୍ଚୋଟି ଖେଳନା କିମ୍ବା ଗୋଟିଏ ଗାଡ଼ି ଚିତ୍ର ସାହାଯ୍ୟରେ ତିନୋଟି ଗାଡ଼ିକୁ ବୁଝାଯାଇପାରେ। ଏହିପରି ଚିତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ତଥ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ 'ଚିତ୍ରଲେଖ' ବା 'ଛବିଲେଖ' କୁହାଯାଏ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଦୋକାନର ସାମଗ୍ରୀ କିମ୍ବା ରାସ୍ତାରେ ଯାଉଥିବା ଯାନବାହନର ହିସାବ ଖୁବ୍ ସହଜରେ କରିହୁଏ।
ଚିତ୍ରଲେଖ ବ୍ୟତୀତ ତଥ୍ୟକୁ ଅତି ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ତୁଳନା କରିବା ପାଇଁ 'ସ୍ତମ୍ଭଲେଖ' ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଏଥିରେ ଭୂଲମ୍ବ ଓ ଭୂସମାନ୍ତର ରେଖା ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ତମ୍ଭ ଗୁଡ଼ିକ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ। ଶାମ୍ଭୀର ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀ, ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ନଷ୍ଟ ହେଉଥିବା ଖାଦ୍ୟର ପରିମାଣ ଏବଂ ଆଙ୍ଗୁଠିର ଲମ୍ବ ମାପିବା ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ସ୍ତମ୍ଭଲେଖ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଯାଇଛି। ସ୍ତମ୍ଭଗୁଡ଼ିକର ଉଚ୍ଚତା ଦେଖି କେଉଁ କାମରେ ଅଧିକ ସମୟ ଲାଗିଛି କିମ୍ବା କେଉଁ ଦିନ ସର୍ବାଧିକ ଖାଦ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି, ତାହା ବିନା ଗଣନାରେ ତୁରନ୍ତ ଜାଣିହୁଏ।
ଏହି ପାଠରୁ ଆମେ ଖାଦ୍ୟ ନଷ୍ଟ ନ କରିବା ଏବଂ ନିଜ ସମୟକୁ ଉପଯୁକ୍ତ ଭାବରେ ବିତାଇବା ଶିକ୍ଷା ପାଉ। ପାଠ ଶେଷରେ ଥିବା 'ସଂଖ୍ୟା ବୈଚିତ୍ର୍ୟ' ମାଧ୍ୟମରେ ଗୁଣନର କିଛି ମଜାଦାର ନିୟମ ଦର୍ଶାଯାଇଛି, ଯାହା ଗଣିତ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ବଢ଼ାଇଥାଏ। ସଂକ୍ଷେପରେ କହିଲେ, ତଥ୍ୟକୁ ସଂଗ୍ରହ କରି ଚିତ୍ରଲେଖ ଓ ସ୍ତମ୍ଭଲେଖରେ ସଜାଇଲେ ହିସାବ ସହଜ ହୁଏ ଏବଂ ତୁଳନା କରିବା ସୁବିଧାଜନକ ହୋଇଥାଏ।