ମୂଳ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ରେଖାରୁ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଗଲେ ପ୍ରତି ୧° ଦ୍ରାଘିମା ପାଇଁ ସ୍ଥାନୀୟ ସମୟ ୪ ମିନିଟ୍ ଆଗୁଆ ହୋଇଥାଏ।
ପୃଥିବୀ ନିଜ ଅକ୍ଷ ଚାରିପଟେ ପଶ୍ଚିମରୁ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଘୂରିଥାଏ।
ରାଜନୈତିକ ମାନଚିତ୍ରରେ କେବଳ ପର୍ବତ, ନଦୀ ଏବଂ ମହାସାଗର ଭଳି ପ୍ରାକୃତିକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଦର୍ଶାଯାଇଥାଏ।
ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ତାରିଖ ରେଖା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସିଧା ଭାବରେ ଉତ୍ତରରୁ ଦକ୍ଷିଣକୁ ଟଣାଯାଇଛି।
ରୁଷିଆ ଏକ ବିଶାଳ ଦେଶ ହୋଇଥିବାରୁ ଏଥିରେ ୧୧ଟି ସମୟ ମଣ୍ଡଳ ରହିଛି।
ସମଗ୍ର ଭୂପୃଷ୍ଠକୁ ମୋଟ ୧୨ଟି ସମୟ ମଣ୍ଡଳରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି।
ଗ୍ରୀନ୍ୱିଚ୍ ମେରିଡିଆନ୍ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତରେ ଉଜ୍ଜୟିନୀ ସହର ଦେଇ ଯାଇଥିବା ରେଖାକୁ ପ୍ରଧାନ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ରେଖା ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା।
୧୮୦° ପୂର୍ବ ଏବଂ ୧୮୦° ପଶ୍ଚିମ ଦୁଇଟି ପରସ୍ପର ଭିନ୍ନ ଓ ଅଲଗା ଦ୍ରାଘିମା ରେଖା ଅଟନ୍ତି।
ଭାରତୀୟ ପ୍ରମାଣ ସମୟ (IST) ଗ୍ରୀନ୍ୱିଚ୍ ମାନକ ସମୟ (GMT) ଠାରୁ ୫ ଘଣ୍ଟା ୩୦ ମିନିଟ୍ ଆଗୁଆ।
ଦ୍ରାଘିମା ରେଖାଗୁଡ଼ିକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୃତ୍ତ ଅଟନ୍ତି ଏବଂ ପରସ୍ପର ସହିତ ସମାନ୍ତରାଳ ଭାବରେ ରହିଥାନ୍ତି।
ପୃଥିବୀ ୨୪ ଘଣ୍ଟାରେ ୩୬୦° ଘୂର୍ଣ୍ଣନ କରୁଥିବାରୁ ପ୍ରତି ୧ ଘଣ୍ଟାରେ ୧୫° ଦ୍ରାଘିମା ବ୍ୟବଧାନ ଅତିକ୍ରମ କରେ।
ବିଷୁବ ରେଖାରୁ ମେରୁ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ ଅର୍ଥାତ୍ ଅକ୍ଷାଂଶ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ ଭୂପୃଷ୍ଠର ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।
ବିଷୁବ ରେଖାକୁ ୦° (ଶୂନ୍ୟ ଡିଗ୍ରୀ) ଅକ୍ଷାଂଶ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି।
ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ସମାକ୍ଷରେଖା ବା ଅକ୍ଷାଂଶ ବୃତ୍ତଗୁଡ଼ିକର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ପରସ୍ପର ସମାନ।
ମାନଚିତ୍ରର ତିନୋଟି ମୌଳିକ ଉପାଦାନ ହେଉଛି ଦୂରତା, ଦିଗ ଏବଂ ସଙ୍କେତ।