ହରପ୍ପାର ବ୍ୟବସାୟିକ ମୋହର ବା ସିଲ୍ଗୁଡ଼ିକ କେଉଁ ପଦାର୍ଥରେ ନିର୍ମିତ ହେଉଥିଲା ?
ଗୁଜରାଟର ଲୋଥାଲରେ ଥିବା ବିଶାଳ ଅବବାହିକାର ମୁଖ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କ’ଣ ଥିଲା ?
ହରିୟାଣାର ବନାୱାଲିଠାରୁ ମିଳିଥିବା କୃଷି ଉପକରଣର ନମୁନାଟି କ’ଣ ?
ପ୍ରାଚୀନ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ ଆଜି ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନରେ କେଉଁ କେଉଁ ନାମରେ ପରିଚିତ ?
ଉପନଦୀ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ଏବଂ ଏହାର ଏକ ଉଦାହରଣ ଦିଅ ?
ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱବିତ୍ମାନେ ଏହି ସଭ୍ୟତାର ବାସିନ୍ଦାମାନଙ୍କୁ ‘ହରପ୍ପାନ୍’ ବୋଲି କାହିଁକି ନାମିତ କରିଛନ୍ତି ?
ସିନ୍ଧୁ-ସରସ୍ୱତୀ ସଭ୍ୟତାର ପତନ ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱବିତ୍ମାନେ କେଉଁ ଦୁଇଟି ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ?
ହରପ୍ପାବାସୀମାନେ ବ୍ରୋଞ୍ଜ ବା କଂସା ଧାତୁ କିପରି ତିଆରି କରୁଥିଲେ ଓ ଏଥିରୁ କ’ଣ ନିର୍ମାଣ କରୁଥିଲେ ?
କାର୍ନେଲିଆନ୍ କ’ଣ ଏବଂ ହରପ୍ପାର କାରିଗରମାନେ ଏଥିରୁ କିପରି ଅଳଙ୍କାର ତିଆରି କରୁଥିଲେ ?
ହରପ୍ପା ସଭ୍ୟତାର କଳା, କାରିଗରୀ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ସାମଗ୍ରୀ ବିଷୟରେ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କର।
ହରପ୍ପା ସଭ୍ୟତାର ଜଳ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ଡ୍ରେନେଜ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ମୁଖ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ବର୍ଣ୍ଣନା କର।
ସିନ୍ଧୁ-ସରସ୍ୱତୀ ସଭ୍ୟତାର ପତନ କିପରି ଘଟିଲା ? ଏଥିପାଇଁ ଦାୟୀ ଥିବା ପ୍ରମୁଖ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ଆଲୋଚନା କର।
ହରପ୍ପାବାସୀମାନେ ନିଜ ଖାଦ୍ୟ ଓ ବସ୍ତ୍ର ପାଇଁ କେଉଁ କେଉଁ ମୁଖ୍ୟ ଫସଲ ଚାଷ କରୁଥିଲେ ?
ଧୋଲାଭିରାର ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବିଶେଷତ୍ୱ କ’ଣ ଥିଲା ?
ହରପ୍ପା ସହରଗୁଡ଼ିକର ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କିପରି ସୁସଂଗଠିତ ଥିଲା ?
ମହେଞ୍ଜୋଦାରୋର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ‘ମହାସ୍ନାନାଗାର’ର ନିର୍ମାଣରେ ଜଳ ନିରୋଧ ପାଇଁ କି ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଥିଲା ?
ହରପ୍ପାର ବୃହତ୍ ସହରଗୁଡ଼ିକ ମୁଖ୍ୟତଃ କେଉଁ ଦୁଇଟି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ଥିଲା ଓ ସେଠାରେ କେଉଁମାନେ ରହୁଥିଲେ ?
ଏକ ‘ସଭ୍ୟତା’ ଗଠନ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ହେଉଥିବା ଯେକୌଣସି ଦୁଇଟି ମୁଖ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କର।
ସଭ୍ୟତା କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝାଏ ? ଏକ ସଭ୍ୟତାର ପ୍ରମୁଖ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଉଲ୍ଲେଖ କର।
ସିନ୍ଧୁ-ସରସ୍ୱତୀ ସଭ୍ୟତାର କୃଷି, ଖାଦ୍ୟାଭ୍ୟାସ ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟିକ କାରବାର ସମ୍ପର୍କରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବୁଝାଇ ଲେଖ।
ସିନ୍ଧୁ-ସରସ୍ୱତୀ ସଭ୍ୟତାର ନଗର ପରିକଳ୍ପନା ଏବଂ ମହେଞ୍ଜୋଦାରୋର ମହାସ୍ନାନାଗାର ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଆଲୋଚନା କର।