ଆମ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ବିଭିନ୍ନ ଘଟଣା, ସଂଖ୍ୟା, ମାପ ବା ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣରୁ ମିଳୁଥିବା ବିବରଣୀକୁ ତଥ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ଯେକୌଣସି ବିଷୟରେ ସଠିକ୍ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ପାଇଁ ପ୍ରଥମେ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ। ସଂଗୃହୀତ ତଥ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ସହଜରେ ବୁଝିବା ଓ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିବା ପାଇଁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସଜାଇ ରଖିବା ଏକାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ। ତଥ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ସାନରୁ ବଡ଼ କ୍ରମରେ ସଜାଇଲେ କିମ୍ବା ଟାଲି ଚିହ୍ନ ବ୍ୟବହାର କରି ଏକ ସାରଣୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ ଗଣନା ସହଜ ହୋଇଥାଏ। କୌଣସି ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମୂଲ୍ୟ ବା ସଂଖ୍ୟା ଯେତେ ଥର ଆସିଥାଏ, ତାହାକୁ ତାର ବାରମ୍ବାରତା କୁହାଯାଏ। ଟାଲି ଚିହ୍ନରେ ଚାରୋଟି ଠିଆ ଗାର ପରେ ପଞ୍ଚମ ଗାରଟିକୁ ତ୍ରିର୍ଯ୍ୟକ ଭାବେ ଟାଣି ପାଞ୍ଚ ପାଞ୍ଚର ଗୋଷ୍ଠୀ ତିଆରି କରାଯାଏ, ଯାହାଫଳରେ ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟାକୁ ମଧ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ଗଣି ହୁଏ।
ତଥ୍ୟକୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ନ ଲେଖି ବିଭିନ୍ନ ଚିତ୍ର ବା ପ୍ରତୀକ ମାଧ୍ୟମରେ ଦର୍ଶାଇବାକୁ ଚିତ୍ରଲେଖ କୁହାଯାଏ। ଏଥିରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚିତ୍ର ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଏକକ ବା ସଂଖ୍ୟାକୁ ବୁଝାଇଥାଏ। ଯେତେବେଳେ ତଥ୍ୟର ପରିମାଣ ବହୁତ ଅଧିକ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଗୋଟିଏ ଚିତ୍ର ବଦଳରେ ପାଞ୍ଚ, ଦଶ କିମ୍ବା ଶହେ ଭଳି ଏକ ଉପଯୁକ୍ତ ସ୍କେଲ୍ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଚିତ୍ରଲେଖ ଉପରେ କେବଳ ଏକ ନଜର ପକାଇଲେ ସର୍ବାଧିକ ଓ ସର୍ବନିମ୍ନ ମୂଲ୍ୟ ସହଜରେ ଜଣାପଡ଼ିଥାଏ। କିନ୍ତୁ ସଂଖ୍ୟା ବହୁତ ବଡ଼ ହେଲେ କିମ୍ବା ଏକକର ଗୁଣିତକ ନ ହେଲେ ଚିତ୍ରଲେଖ ଅଙ୍କନ କରିବା କଷ୍ଟକର ହୁଏ।
ଏହି ଅସୁବିଧା ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ସ୍ତମ୍ଭଲେଖ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ସମାନ ପ୍ରସ୍ଥ ଓ ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ବ୍ୟବଧାନ ଥିବା ସ୍ତମ୍ଭଗୁଡ଼ିକୁ ଭୂସମାନ୍ତର କିମ୍ବା ଭୂଲମ୍ବ ଭାବରେ ଅଙ୍କନ କରି ସ୍ତମ୍ଭଲେଖ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ତମ୍ଭର ଲମ୍ବ ବା ଉଚ୍ଚତା ତଥ୍ୟର ବାରମ୍ବାରତାକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ। ଉପଯୁକ୍ତ ସ୍କେଲ୍ ଚୟନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ତଥ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ପରସ୍ପର ସହ ତୁଳନା କରିବା ସହଜ ହୋଇଥାଏ। ସାଧାରଣତଃ ଉଚ୍ଚତା ମାପ ପାଇଁ ଭୂଲମ୍ବ ସ୍ତମ୍ଭ ଏବଂ ଦୈର୍ଘ୍ୟ ବା ଦୂରତା ମାପ ପାଇଁ ଭୂସମାନ୍ତର ସ୍ତମ୍ଭ ଅଧିକ ଉପଯୋଗୀ ହୋଇଥାଏ।
ତଥ୍ୟକୁ ଅଧିକ ଆକର୍ଷଣୀୟ, ସୁନ୍ଦର ଓ ଶୀଘ୍ର ବୋଧଗମ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ତଥ୍ୟଚିତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ। ତେବେ ଚିତ୍ରକୁ ଆକର୍ଷଣୀୟ କରିବା ସମୟରେ ତାହା ଯେପରି କୌଣସି ପ୍ରକାର ଭ୍ରମାତ୍ମକ ବା ଭୁଲ୍ ଧାରଣା ନ ଦିଏ, ସେଥିପ୍ରତି ସତର୍କ ରହିବା ଉଚିତ। ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ମାଧ୍ୟମରେ ଆମେ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରିବା, ତାହାକୁ ଉପଯୁକ୍ତ ଲେଖଚିତ୍ରରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା ଏବଂ ସେଥିରୁ ସଠିକ୍ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଗ୍ରହଣ କରିବା ସମ୍ପର୍କରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଧାରଣା ପାଇପାରିବା।