‘ଉତ୍କଳ ସନ୍ତାନ’ କବିତାର ରଚୟିତା ହେଉଛନ୍ତି ମହାନ ଦେଶପ୍ରେମୀ ତଥା ଉତ୍କଳଗୌରବ ମଧୁସୂଦନ ଦାସ ।
ମଧୁସୂଦନ ଦାସ କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ସତ୍ୟଭାମାପୁର ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେ ଓଡ଼ିଶାରେ ‘ମଧୁବାରିଷ୍ଟର’ ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିଲେ ।
ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଉତ୍କଳ ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ କରିବାର ମହାନ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ମଧୁସୂଦନ ଦାସ ମୁଖ୍ୟ ପୁରୋଧା ଥିଲେ ।
ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଓଡ଼ିଶାର ବୀର ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନେ ଗଙ୍ଗାଠାରୁ ଗୋଦାବରୀ ନଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ ଭୂଭାଗ ଜୟ କରିଥିଲେ ।
କବି ମଧୁସୂଦନ ଦାସ ତୋଷାମଦିଆ ବ୍ୟକ୍ତିର ସ୍ୱଭାବକୁ ଅଇଁଠା ପତ୍ର ପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ରଖୁଥିବା କୁକୁର ସହିତ ତୁଳନା କରିଛନ୍ତି ।
ଶାଗୁଣା ଓ ବିଲୁଆ ଯେପରି ଶବକୁ ବଞ୍ଚାଇ ପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେହିପରି ସ୍ୱାର୍ଥପର ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜାତିର ଉନ୍ନତି ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ ।
ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ସାରଥି କଲେ ଜାତିରୂପକ ନନ୍ଦିଘୋଷ ରଥ ଆଗକୁ ଚାଲିପାରିବ ନାହିଁ ବୋଲି କବି ସତର୍କ କରାଇଛନ୍ତି ।
ମୁହଁରେ ଦାନାର ତୋବଡ଼ା ବନ୍ଧା ହୋଇଥିବା ଘୋଡ଼ା ଗାଡ଼ି ନ ଟାଣି କେବଳ ନିଜ ଖାଇବାରେ ବ୍ୟସ୍ତ ରହିଥାଏ ।
ବୀରମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିବା ଉତ୍କଳ ଜନନୀ ଆଜି ଧୂଳିରେ ପଡ଼ି କାନ୍ଦୁଥିବାରୁ କବି ସନ୍ତାନମାନଙ୍କୁ ଭୀରୁତା ଛାଡ଼ିବାକୁ କହିଛନ୍ତି ।
ବଂଶଧରମାନେ ପୂର୍ବଗୌରବ ଭୁଲି କର୍ତ୍ତବ୍ୟହୀନ ହୋଇଥିବାରୁ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଥିବା ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନେ ଭୀଷଣ ମନସ୍ତାପ ଭୋଗ କରୁଛନ୍ତି ।
‘ଉତ୍କଳ ସନ୍ତାନ’ କବିତାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପାଦରେ ଚଉଦଟି ଲେଖାଏଁ ଅକ୍ଷର ଥିବାରୁ ଏହା ଗାନ କରିବା ପାଇଁ ସୁଲଳିତ ହୋଇଛି ।
ଆମ ଦେଶରେ କାଳ ବା ବର୍ଷ ଗଣନା କରିବା ପାଇଁ ସୌରମାସ ଏବଂ ଚାନ୍ଦ୍ରମାସ ନାମକ ଦୁଇଟି ପଦ୍ଧତି ରହିଛି ।
ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଥିବୀ ଚାରିପାଖରେ ପନ୍ଦର ଥର ବୁଲି ଆସିଲେ ଗୋଟିଏ ପକ୍ଷ ଏବଂ ଦୁଇ ପକ୍ଷରେ ଏକ ମାସ ହୁଏ ।
ପୃଥିବୀ ଉପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଆଲୋକ ପଡ଼ିବା ଫଳରେ ତାହାର ଛାୟା ଚନ୍ଦ୍ର ଉପରେ ପଡ଼ି ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ ।
ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ଧୀରେ ଧୀରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ହୁଏ ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ କମି କମି ଅମାବାସ୍ୟା ହୋଇଥାଏ ।