ମେଘମୁକ୍ତ ରାତିର ଆକାଶରେ ଅସଂଖ୍ୟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ନିଷ୍ପ୍ରଭ ତାରା ଦେଖାଯାଆନ୍ତି। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ମଣିଷ ଆକାଶର ତାରାମାନଙ୍କୁ କାଳ୍ପନିକ ରେଖା ଦ୍ୱାରା ଯୋଡ଼ି ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତି କଳ୍ପନା କରିଆସିଛି, ଯାହାକୁ ନକ୍ଷତ୍ରପୁଞ୍ଜ କୁହାଯାଏ। ବଡ଼ ଡାପର୍ (ସପ୍ତର୍ଷିମଣ୍ଡଳ) ଏବଂ ଓରିଅନ୍ ହେଉଛି ଏହାର ପ୍ରମୁଖ ଉଦାହରଣ। ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ସ୍ଥିର ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଧ୍ରୁବ ତାରା ପୂର୍ବକାଳରେ ଯାତ୍ରୀ ଓ ନାବିକମାନଙ୍କୁ ଦିଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିଲା। ସହରର ଧୂଆଁ, ଧୂଳି ଏବଂ ଅତ୍ୟଧିକ କୃତ୍ରିମ ଆଲୋକ ଯୋଗୁଁ ଆଲୋକ ପ୍ରଦୂଷଣ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ଯାହାଫଳରେ ଆକାଶରେ ତାରାମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ। ତେଣୁ ଅନ୍ଧାରୁଆ ଖୋଲା ସ୍ଥାନରୁ ଟେଲିସ୍କୋପ୍ ସାହାଯ୍ୟରେ ଆକାଶକୁ ଭଲ ଭାବରେ ନିରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇପାରେ।
ସୂର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ଆମର ନିକଟତମ ନକ୍ଷତ୍ର ଏବଂ ପୃଥିବୀର ସକଳ ଶକ୍ତିର ଆଧାର। ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଚାରିପଟେ ଆଠଟି ଗ୍ରହ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ରମରେ ପରିକ୍ରମଣ କରୁଛନ୍ତି; ଯଥା—ବୁଧ, ଶୁକ୍ର, ପୃଥିବୀ, ମଙ୍ଗଳ, ବୃହସ୍ପତି, ଶନି, ୟୁରାନସ୍ ଏବଂ ନେପଚୁନ୍। ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବୁଧ, ଶୁକ୍ର, ପୃଥିବୀ ଓ ମଙ୍ଗଳ ହେଉଛନ୍ତି କଠିନ ପଥୁରିଆ ଗ୍ରହ ଏବଂ ବାକି ଚାରୋଟି ବଡ଼ ଗ୍ୟାସୀୟ ଗ୍ରହ ଅଟନ୍ତି। ଶୁକ୍ର ସବୁଠାରୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଗ୍ରହ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାକୁ ସନ୍ଧ୍ୟା ତାରା ବା ପାହାନ୍ତି ତାରା କୁହାଯାଏ। ମଙ୍ଗଳକୁ ଲାଲ ଗ୍ରହ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ନୀଳ ଗ୍ରହ କୁହାଯାଏ। ଗ୍ରହ ଚାରିପଟେ ଘୂରୁଥିବା ଆକାଶୀୟ ପିଣ୍ଡକୁ ଉପଗ୍ରହ କୁହାଯାଏ। ଚନ୍ଦ୍ର ହେଉଛି ପୃଥିବୀର ଏକମାତ୍ର ପ୍ରାକୃତିକ ଉପଗ୍ରହ, ଯାହା ପ୍ରାୟ ୨୭ ଦିନରେ ପୃଥିବୀକୁ ଥରେ ପରିକ୍ରମଣ କରେ। ଭାରତର ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୩ ଚନ୍ଦ୍ରର ଦକ୍ଷିଣ ମେରୁ ନିକଟରେ ସଫଳ ଭାବରେ ଅବତରଣ କରି ଦେଶ ପାଇଁ ଗୌରବ ଆଣିଦେଇଛି।
ସୌରଜଗତରେ ମଙ୍ଗଳ ଓ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ କକ୍ଷପଥ ମଝିରେ ଅନେକ ପଥୁରିଆ ଗ୍ରହାଣୁପୁଞ୍ଜ ଏବଂ ବରଫ ଓ ଧୂଳିକଣାରେ ନିର୍ମିତ ଲମ୍ବା ଲାଞ୍ଜ ବିଶିଷ୍ଟ ଧୂମକେତୁ ବା ଲଣ୍ଡାତାରା ଦେଖାଯାଆନ୍ତି। ହାଲିଙ୍କ ଧୂମକେତୁ ପ୍ରତି ୭୬ ବର୍ଷରେ ଥରେ ପୃଥିବୀରୁ ଦେଖାଦିଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଆଠଟି ଗ୍ରହ, ସେମାନଙ୍କର ଉପଗ୍ରହ, ଗ୍ରହାଣୁପୁଞ୍ଜ ଓ ଧୂମକେତୁକୁ ନେଇ ଆମର ସୌରଜଗତ ଗଠିତ। ତାରାମାନଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ଆଲୋକ ଥିବାରୁ ସେମାନେ ଦପ୍ଦପ୍ ହୋଇ ଚମକନ୍ତି, ମାତ୍ର ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ଆଲୋକ ନଥାଏ। ଆମର ଏହି ସୌରଜଗତ ବିଶାଳ ଆକାଶ ଗଙ୍ଗା ବା ଛାୟାପଥର ଏକ ଛୋଟ ଅଂଶ ମାତ୍ର। ଏହିପରି କୋଟି କୋଟି ଛାୟାପଥକୁ ନେଇ ଆମର ଏହି ଅସୀମ ବିଶ୍ୱ ବା ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଗଠିତ। ଏହି ବିଶ୍ୱ ବିଷୟରେ ନୂଆ ନୂଆ ତଥ୍ୟ ଜାଣିବା ଏବଂ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା ଆମ ମନରେ ସର୍ବଦା ଜିଜ୍ଞାସା ଜାଗ୍ରତ କରେ।