କୌଣସି ବସ୍ତୁ ତିଆରି କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା ମୂଳ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ପଦାର୍ଥ କୁହାଯାଏ ।
ଯେଉଁ ବସ୍ତୁର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବସ୍ତୁତ୍ଵ ଥାଏ ଏବଂ ତାହା କିଛି ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରେ, ତାହାକୁ ପଦାର୍ଥ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକୁ ସେମାନଙ୍କ ଗୁଣର ସମାନତା କିମ୍ବା ଭିନ୍ନତା ଆଧାରରେ ପୃଥକ ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ କରିବା ପଦ୍ଧତିକୁ ବର୍ଗୀକରଣ କୁହାଯାଏ ।
ଗୋଟିଏ ବସ୍ତୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପଦାର୍ଥରୁ ତିଆରି ହୋଇପାରେ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ପଦାର୍ଥରୁ ମଧ୍ୟ ଏକାଧିକ ବସ୍ତୁ ଗଠନ କରାଯାଇପାରେ ।
ଲୁହା, ତମ୍ବା ଓ ଆଲୁମିନିୟମ ପରି ଧାତୁ ନିର୍ମିତ ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ଚକ୍ଚକ୍ ବା ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି ।
ବାୟୁ ଏବଂ ଆର୍ଦ୍ରତାର ପ୍ରଭାବ ଯୋଗୁଁ କେତେକ ଧାତୁ ନିଜର ଚମକ ହରାଇ ମଳିନ ଦେଖାଯାଇଥାନ୍ତି ।
ଯେଉଁ ବସ୍ତୁକୁ ହାତରେ ସହଜରେ ଚାପି ସଙ୍କୁଚିତ କରାଯାଇପାରେ ତାହା ନରମ ଏବଂ ଯାହାକୁ ଚାପି ହୁଏନାହିଁ ତାହା କଠିନ ।
ଯେଉଁ ପଦାର୍ଥ ମଧ୍ୟଦେଇ ଅନ୍ୟ ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଦେଖିହୁଏ, ତାହାକୁ ସ୍ୱଚ୍ଛ ପଦାର୍ଥ କୁହାଯାଏ ।
କାଠ ଏବଂ ଧାତୁ ପରି ଯେଉଁ ପଦାର୍ଥ ମାଧ୍ୟମରେ ଆରପାଖକୁ ଆଦୌ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଅସ୍ୱଚ୍ଛ ପଦାର୍ଥ କୁହାଯାଏ ।
ତେଲ ଲଗା କାଗଜ ପରି ଯେଉଁ ପଦାର୍ଥ ମଧ୍ୟଦେଇ ବସ୍ତୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ନ ଦେଖାଯାଇ ଝାପ୍ସା ଦେଖାଯାଏ, ତାହା ଆଂଶିକସ୍ୱଚ୍ଛ ପଦାର୍ଥ ଅଟେ ।
ପାଣିରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମିଶି ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଉଥିବା ପଦାର୍ଥକୁ ଦ୍ରବଣୀୟ ଏବଂ ନ ମିଶୁଥିବା ପଦାର୍ଥକୁ ଅଦ୍ରବଣୀୟ ପଦାର୍ଥ କୁହାଯାଏ ।
ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀ ଓ ଉଦ୍ଭିଦମାନଙ୍କ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ଜରୁରୀ ଥିବା ଅମ୍ଳଜାନ ଗ୍ୟାସ ଜଳରେ ଦ୍ରବୀଭୂତ ହୋଇ ରହିଥାଏ ।
କୌଣସି ବସ୍ତୁ ଭାରୀ କି ହାଲୁକା ତାହା ତାର ବସ୍ତୁତ୍ଵରୁ ଜଣାପଡ଼େ ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ପଦ୍ଧତିରେ ଏହାର ଏକକ କିଲୋଗ୍ରାମ ଅଟେ ।
କୌଣସି ପଦାର୍ଥ ଦ୍ୱାରା ଅଧିକୃତ ହୋଇଥିବା ସ୍ଥାନର ପରିମାଣକୁ ଆୟତନ କୁହାଯାଏ ଏବଂ ଏହାର ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଏକକ ଘନମିଟର ଅଟେ ।
ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତୀୟ ଚିକିତ୍ସା ଶାସ୍ତ୍ର ଆୟୁର୍ବେଦର ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ହୃଦୟରେ ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକର କୋଡ଼ିଏଟି ଭୌତିକ ଗୁଣ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ।