ଆମ ଚାରିପାଖରେ ଆମେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ବସ୍ତୁ ଦେଖିବାକୁ ପାଉ, ଯେପରିକି ବହି, କଲମ, ଚଉକି, ବାସନକୁସନ ଏବଂ ଖେଳନା। ଏହି ସବୁ ବସ୍ତୁ କାଠ, କାଗଜ, କପଡ଼ା, କାଚ, ଧାତୁ, ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ କିମ୍ବା ମାଟି ଭଳି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଉପାଦାନରୁ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ। କୌଣସି ବସ୍ତୁ ତିଆରି କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା ଉପାଦାନକୁ ପଦାର୍ଥ କୁହାଯାଏ। ଯେଉଁ ବସ୍ତୁ କିଛି ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରେ ଏବଂ ଯାହାର ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବସ୍ତୁତ୍ଵ ଥାଏ, ତାହାକୁ ପଦାର୍ଥ କୁହାଯାଏ। ପଦାର୍ଥର ବସ୍ତୁତ୍ଵକୁ ଗ୍ରାମ୍ ବା କିଲୋଗ୍ରାମ୍ ଏବଂ ଏହାର ଅଧିକୃତ ସ୍ଥାନ ବା ଆୟତନକୁ ଲିଟର, ମିଲିଲିଟର କିମ୍ବା ଘନମିଟର ଏକକରେ ମପାଯାଇଥାଏ।
ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକର ସମାନତା ଓ ଭିନ୍ନତା ଆଧାରରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଅଲଗା ଅଲଗା ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ କରିବା ପଦ୍ଧତିକୁ ବର୍ଗୀକରଣ କୁହାଯାଏ। ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ପାଇଁ ଆମେ ସେମାନଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ ଗୁଣ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କରୁ। ରୂପ ବା ଚମକ ଅନୁସାରେ କେତେକ ବସ୍ତୁ ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି (ଯଥା— ଲୁହା, ତମ୍ବା, ଆଲୁମିନିୟମ୍ ଭଳି ଧାତୁ) ଏବଂ ଅନ୍ୟ କେତେକ ବସ୍ତୁ ଚମକହୀନ ବା ଅନୁଜ୍ଜ୍ଵଳ ହୋଇଥାନ୍ତି (ଯଥା— କାଠ, କାଗଜ, ରବର)। ସେହିପରି ହାତରେ ସହଜରେ ଚାପି ହୋଇ ସଙ୍କୁଚିତ ହେଉଥିବା ବସ୍ତୁକୁ ନରମ (ଯଥା— ରବର, ସ୍ପଞ୍ଜ) ଏବଂ ସହଜରେ ଚାପି ହେଉନଥିବା ବସ୍ତୁକୁ କଠିନ (ଯଥା— ପଥର, ଲୁହା) କୁହାଯାଏ।
ଦେଖିବା ଗୁଣ ବା ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଆଧାରରେ ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକ ତିନି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ। ଯାହା ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖିହୁଏ ତାହା ସ୍ୱଚ୍ଛ (ଯେପରି କାଚ ଓ ପାଣି), ଯାହା ମାଧ୍ୟମରେ ଆଦୌ ଦେଖିହୁଏ ନାହିଁ ତାହା ଅସ୍ୱଚ୍ଛ (ଯେପରି କାଠ, କାନ୍ଥ ଓ ଧାତୁ) ଏବଂ ଯାହା ମାଧ୍ୟମରେ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଏ ତାହାକୁ ଆଂଶିକ ସ୍ୱଚ୍ଛ (ଯେପରି ତେଲଲଗା କାଗଜ ଓ ମୋଟା କାଚ) କୁହାଯାଏ। ଜଳରେ ମିଳାଇଯିବା ଗୁଣ ଅନୁସାରେ ଚିନି ଓ ଲୁଣ ଭଳି ପଦାର୍ଥ ଜଳରେ ଦ୍ରବଣୀୟ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ବାଲି ଓ କାଠଗୁଣ୍ଡ ଅଦ୍ରବଣୀୟ ଅଟନ୍ତି। ଅମ୍ଳଜାନ ଭଳି ଗ୍ୟାସ୍ ମଧ୍ୟ ପାଣିରେ ଦ୍ରବୀଭୂତ ହୋଇ ରହିଥାଏ, ଯାହା ଜଳଚର ଜୀବମାନଙ୍କ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ପାଇଁ ନିତାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ।
ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକର ସଠିକ୍ ବର୍ଗୀକରଣ ଆମକୁ ସେମାନଙ୍କ ଗୁଣ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବାରେ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ଉପଯୁକ୍ତ ସାମଗ୍ରୀ ବାଛିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ମଧ୍ୟ ଭାରତୀୟ ଚିକିତ୍ସା ପଦ୍ଧତି ଆୟୁର୍ବେଦରେ ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକୁ ବିଭିନ୍ନ ଗୁଣ (ଦଶ ଯୋଡ଼ା ବା କୋଡ଼ିଏଟି ଗୁଣ) ଆଧାରରେ ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ କରାଯାଉଥିଲା।