ଭାବ ପ୍ରକାଶ ଏବଂ ଅଭିନୟ ବିହୀନ କେବଳ ତାଳଯୁକ୍ତ ଶରୀର ଚାଳନାକୁ ନୃତ୍ତ କୁହାଯାଏ ।
ରସ, ଭାବ ପ୍ରକାଶ ଏବଂ ଅଭିନୟ ଯୁକ୍ତ ନର୍ତ୍ତନ ବା ପ୍ରଦର୍ଶନକୁ ନୃତ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।
ପୁରାଣ କିମ୍ବା ଐତିହାସିକ କଥାବସ୍ତୁ ଉପରେ ଆଧାରିତ କଳାର ସମନ୍ୱିତ ପ୍ରଦର୍ଶନକୁ ନାଟ୍ୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
ମୌଳିକ ପଦଚାଳନାଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ ଛୋଟ ଛୋଟ ନୃତ୍ୟଖଣ୍ଡ ଏବଂ ପରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ ।
ନୃତ୍ୟ ଅଭ୍ୟାସରେ ପାଦ ଚାଳନା ପାଇଁ ପାଞ୍ଚ, ଛଅ ଏବଂ ସାତ ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ ତାଳ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥାଏ ।
ଅଭିନୟ ଦର୍ପଣ ଅନୁସାରେ ହାତ ଗତି କରୁଥିବା ଦିଗକୁ ଦୃଷ୍ଟି, ଦୃଷ୍ଟିକୁ ମନ ଏବଂ ମନରୁ ଭାବ ତଥା ରସ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ।
ହସ୍ତ ମୁଦ୍ରାର ବିନିଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ନୃତ୍ୟ ଏବଂ ନାଟକରେ ବିଭିନ୍ନ ସାଙ୍କେତିକ ଭାବ ତଥା କାହାଣୀ ପ୍ରକାଶ ପାଏ ।
ସଂଯୁକ୍ତ ହସ୍ତ ମୁଦ୍ରା ମଧ୍ୟରୁ ଅଞ୍ଜଳି ମୁଦ୍ରାକୁ ନମସ୍କାର ଏବଂ ସ୍ୱାଗତ ଜଣାଇବା ଅର୍ଥରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।
କୀଳକ ନାମକ ସଂଯୁକ୍ତ ହସ୍ତ ମୁଦ୍ରା ବନ୍ଧୁତା ଏବଂ ସ୍ନେହ ପ୍ରକାଶ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।
ମତ୍ସ୍ୟ ମୁଦ୍ରା ଦ୍ୱାରା ମାଛ ଏବଂ ଗରୁଡ଼ ମୁଦ୍ରା ସାହାଯ୍ୟରେ ପକ୍ଷୀର ଭାବ ପରିପ୍ରକାଶ କରାଯାଏ ।
ନୃତ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନରେ ଡେଇଁବା ଏବଂ ଭ୍ରମରୀ ବା ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ନୃତ୍ୟର ଆବେଗ ତଥା ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଥାଏ ।
କର୍ଣ୍ଣାଟକର ଯକ୍ଷଗାନ ନୃତ୍ୟରେ ଶିଳ୍ପୀମାନେ ଆଣ୍ଠୁରେ ଠିଆହୋଇ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥାନ୍ତି ।
ରାଜସ୍ଥାନର ପାରମ୍ପରିକ କାଲବେଲିଆ ନୃତ୍ୟରେ ବୃତ୍ତାକାରରେ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ କରି ପାଦ ସଂପାଦନ କରାଯାଏ ।
ମଣିପୁରର ପୁଙ୍ଗ-ଚୋଲମ ନୃତ୍ୟରେ ବାଦ୍ୟକାରମାନେ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ଧରି ପଲଟା ମାରି ଘୂର୍ଣ୍ଣନ କରିଥାନ୍ତି ।
ଉତ୍ତର ଭାରତର ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ କଥକ ନୃତ୍ୟରେ ନର୍ତ୍ତକମାନଙ୍କର ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ବା ଭ୍ରମରୀ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଅଙ୍ଗ ଅଟେ ।