ନାଟ୍ୟ ହେଉଛି ଅଭିନୟ, ସଂଳାପ ଏବଂ ନୃତ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ କାହାଣୀ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବାର ଏକ ମନୋରମ କଳା ।
ନାଟକ କେବଳ ମନୋରଞ୍ଜନ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ମନକୁ ଶାନ୍ତ ରଖିବା ସହ ସମାଜରେ ବ୍ୟବହାରିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଥାଏ ।
ଭାରତୀୟ ନାଟ୍ୟ ପରମ୍ପରାରେ ଯେକୌଣସି ପ୍ରଦର୍ଶନ ଆରମ୍ଭରେ ଇଷ୍ଟଦେବତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ଜଣାଇ ଆଶୀର୍ବାଦ ଭିକ୍ଷା କରାଯାଏ ।
ନାଟକର ସଫଳତା ପାଇଁ ନୃତ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା, ସଙ୍ଗୀତ ସଂଯୋଜନା, ବେଶପୋଷାକ, ମଞ୍ଚ ପରିକଳ୍ପନା ଏବଂ ଆଲୋକ ସଂଯୋଜନାର ଯୋଜନା ଆବଶ୍ୟକ ।
ନୃତ୍ୟର ଉପଯୁକ୍ତ ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗୀ ଚଳନ ଏବଂ ଭାବ ପରିପ୍ରକାଶ ହିଁ ନାଟ୍ୟ କଳାର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କରିଥାଏ ।
ନାଟ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନରେ ପାଦ ଚାଳନା ସହିତ ଚାରି, ଛଅ ଏବଂ ସାତ ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ ତାଳର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।
କାଳୀୟ ଦଳନ କାହାଣୀରେ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭୟ, କାଳୀୟ ପାଇଁ ରୌଦ୍ର ଏବଂ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଇଁ ବୀର ରସର ପ୍ରୟୋଗ ହୋଇଛି ।
ନାଟ୍ୟାଭିନୟରେ ପଶୁପକ୍ଷୀଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଭାବନା ପ୍ରକାଶ କରିବା ପାଇଁ ହସ୍ତମୁଦ୍ରାର ବିନିଯୋଗ କରାଯାଏ ।
ଶାରୀରିକ ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗୀରେ କଟି ଚଳନ, ଲମ୍ଫନ ଏବଂ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ବା ଭ୍ରମରୀ ନାଟ୍ୟ ପରିବେଷଣକୁ ଅଧିକ ଜୀବନ୍ତ କରିଥାଏ ।
ଚରିତ୍ରଗୁଡ଼ିକର ସଠିକ୍ ପରିପ୍ରକାଶ ନିମନ୍ତେ ମୟୂର ପୁଚ୍ଛ, ବଂଶୀ, ଧୋତି, ନୀଳ ଓଢ଼ଣୀ ଏବଂ ମୁଖା ଭଳି ଉପକରଣ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ।
କାହାଣୀର ବିଭିନ୍ନ ଭାଗକୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କରିବା ପାଇଁ ମର୍ଦ୍ଦଳ ବାଦନ, କଣ୍ଠସ୍ୱର ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ପାରମ୍ପରିକ ସଙ୍ଗୀତ ଚୟନ କରାଯାଏ ।
କାଳୀୟ ନାଗ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ମଧୁର ବଂଶୀଧ୍ୱନିରେ ବିମୋହିତ ହୋଇ ନିଜର କ୍ରୋଧ ଭୁଲି ଫଣା ଟେକି ନୃତ୍ୟ କରିଥିଲା ।
ନାଟକ ଶେଷରେ ଦର୍ଶକମାନଙ୍କ ସମୟ ଏବଂ ଧ୍ୟାନ ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଧନ୍ୟବାଦ ଜଣାଇ ମଞ୍ଚ ଉପରୁ ପ୍ରଣାମ କରାଯାଏ ।
ନାଟ୍ୟ ପରିବେଷଣର ସମାପ୍ତିରେ ସମଗ୍ର ସଂସାରର ମଙ୍ଗଳ ଏବଂ ନିରାମୟ ଜୀବନ କାମନା କରି ଆଶୀର୍ବାଦ ଶ୍ଳୋକ ପାଠ କରାଯାଏ ।
ଦର୍ଶକମାନଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି, ସହଯୋଗ ଏବଂ ରସ ଆସ୍ୱାଦନ ହିଁ ନାଟକର ପ୍ରଦର୍ଶନକୁ ସାର୍ଥକ ତଥା ସଫଳ କରିଥାଏ ।