ନାଟ୍ୟର ସଙ୍ଗୀତ ବିଭାଗରେ ପାରମ୍ପରିକ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ଭାବରେ ମର୍ଦ୍ଦଳ ବାଦନ କରାଯାଇପାରେ।
ନାଟ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ ପାଇଁ ମଞ୍ଚ, ଆଲୋକ ଓ ସଙ୍ଗୀତର ପୂର୍ବ ଯୋଜନା କରିବା ଅନାବଶ୍ୟକ।
‘ଓଁ ସର୍ବେ ଭବନ୍ତୁ ସୁଖିନଃ’ ଶ୍ଳୋକଟି ନାଟକ ଶେଷରେ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରେ।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ କାଳୀୟ ନାଗ ଅଧିକ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଶିଶୁଙ୍କୁ ଦଂଶନ କରିଥିଲା।
ନାଟ୍ୟ ଅଭିନୟରେ ଅଙ୍ଗ ଚଳନ ପାଇଁ ୪, ୬ ଏବଂ ୭ ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ ତାଳ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରେ।
ନାଟକ ଶେଷ ହେବା ପରେ ଦର୍ଶକମାନଙ୍କୁ କୃତଜ୍ଞତା ବା ଧନ୍ୟବାଦ ଜଣାଇବାର କୌଣସି ପରମ୍ପରା ନାହିଁ।
କାଳୀୟ ଦଳନ କାହାଣୀର ନାଟ୍ୟରୂପରେ ନଦୀର ପ୍ରତୀକ ସ୍ୱରୂପ ଏକ ନୀଳ ଓଢ଼ଣୀ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରେ।
ନାଟ୍ୟରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚରିତ୍ର ପାଇଁ ଭୟ ରସ ଏବଂ ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବୀର ରସର ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇଛି।
‘ଜଗନ୍ନାଥ ସ୍ୱାମୀ ନୟନପଥଗାମୀ ଭବତୁମେ’ ଶ୍ଳୋକଟି ଆଦିଗୁରୁ ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ।
ନାଟ୍ୟ କେବଳ ମନୋରଞ୍ଜନ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ଏହା ମନକୁ ସୁସ୍ଥ ବା ଶାନ୍ତ କରିପାରେ ନାହିଁ।
ଭାରତୀୟ ନାଟ୍ୟ ପରମ୍ପରାରେ ଯେକୌଣସି ନାଟକ ପ୍ରଦର୍ଶନ ପୂର୍ବରୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଏକ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଅଂଶ।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଧନୁତୀର ମାଧ୍ୟମରେ ଯୁଦ୍ଧ କରି କାଳୀୟ ନାଗକୁ ଶାନ୍ତ କରିଥିଲେ।
କାଳୀୟ ନାଗର ବିଷାକ୍ତ ହୁଙ୍କାର ଯୋଗୁଁ ପକ୍ଷୀମାନେ ନଦୀ ଉପରେ ଉଡ଼ିବାକୁ ସାହସ କରୁ ନଥିଲେ।
କାଳୀୟ ନାଗ ଗଙ୍ଗା ନଦୀ କୂଳରେ ବାସ କରୁଥିଲା।
ନାଟ୍ୟ ହେଉଛି ଅଭିନୟ ମାଧ୍ୟମରେ କାହାଣୀର ଉପସ୍ଥାପନା କରିବା।