ଚିତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ଆମେ ପରସ୍ପର ସହିତ ଖୁବ୍ ସହଜରେ ଭାବ ବିନିମୟ କରିପାରିବା। ଯେଉଁ ସରଳୀକୃତ ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ କୌଣସି ବସ୍ତୁ, ସ୍ଥାନ କିମ୍ବା ଧାରଣା ବିଷୟରେ ଶୀଘ୍ର ଏବଂ ସିଧାସଳଖ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ 'ଆଇକନ୍' କୁହାଯାଏ। ଏଥିରେ ବସ୍ତୁର ଅତିରିକ୍ତ ବିବରଣୀ ନ ଥାଇ କେବଳ ମୁଖ୍ୟ ବାହ୍ୟରେଖା କିମ୍ବା ସାଙ୍କେତିକ ଆକୃତି ପ୍ରକାଶ ପାଇଥାଏ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଘଣ୍ଟା, ବ୍ୟାଟେରୀ ଚାର୍ଜ, ନେଟୱାର୍କ ସଂଯୋଗ ତଥା ରାସ୍ତାକଡ଼ର ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପ, ଚିକିତ୍ସାଳୟ ଏବଂ ଶବ୍ଦ ନିଷେଧର ଚିହ୍ନଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ପରିଚିତ ଆଇକନ୍। ଆଇକନ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ସମୟରେ ବସ୍ତୁର ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶକୁ ସକାରାତ୍ମକ ସ୍ଥାନ ଏବଂ ତା’ ଚାରିପାଖରେ ଥିବା ଖାଲି ଅଂଶକୁ ନକାରାତ୍ମକ ସ୍ଥାନ ଭାବରେ ବିଚାର କରାଯାଏ।
କୌଣସି ବସ୍ତୁରୁ ନିଜସ୍ୱ ଆଇକନ୍ ଗଢ଼ିବା ପାଇଁ କେତେକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କଳା କୌଶଳ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ବସ୍ତୁର ବାହ୍ୟରେଖାକୁ କାଗଜରୁ କାଟି ବାହାର କରି ଷ୍ଟେନ୍ସିଲ୍ ତିଆରି କରାଯାଏ, ଯାହା ସାହାଯ୍ୟରେ ସେହି ଆକୃତିକୁ ବାରମ୍ବାର ସହଜରେ ଅଙ୍କନ କରିହୁଏ। କେବଳ ବସ୍ତୁର ରୂପରେଖାକୁ ଗୋଟିଏ ରଙ୍ଗରେ ଭରି ସମତଳ ଛାୟାଚିତ୍ର ଭାବରେ ଦର୍ଶାଇବାକୁ 'ସିଲ୍ହେଟ୍' କୁହାଯାଏ। ସେହିପରି ବସ୍ତୁକୁ ତ୍ରି-ପାର୍ଶ୍ୱିକ ରୂପ ଦେବା ପାଇଁ ଆଲୋକ ଓ ଛାୟାର ସ୍ତର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ସିଧା ଓ ତେରଛା ରେଖାଗୁଡ଼ିକୁ ପରସ୍ପର ଉପରେ ଟାଣି ଛାୟା ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ 'କ୍ରସ୍-ହ୍ୟାଚିଂ' ଏବଂ ପାଖାପାଖି କିମ୍ବା ଦୂରରେ ବିନ୍ଦୁ ବସାଇ ହାଲୁକା ବା ଗାଢ଼ ଛାୟା ଦେଖାଇବାକୁ 'ଷ୍ଟିପ୍ଲିଂ' କୁହାଯାଏ। ଏହି କୌଶଳଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରୟୋଗ କରି ବିଦ୍ୟାଳୟର ପାଠାଗାର, ଶୌଚାଳୟ, ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର କିମ୍ବା ଖେଳପଡ଼ିଆ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ସାଇନେଜ୍ ବା ସୂଚନା ଫଳକ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇପାରିବ।
ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ସାଧାରଣ ସୂଚନା ନ ଦେଇ କେତେକ ସମୟରେ ଗଭୀର ଅର୍ଥ ବହନ କରୁଥିବା 'ପ୍ରତୀକ' ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି। ପ୍ରତୀକ କୌଣସି ମହତ ଧାରଣା, ଆଦର୍ଶ କିମ୍ବା ଭାବନାକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥାଏ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଆମ ଜାତୀୟ ପତାକାରେ ଥିବା ୨୪ଟି ଅର ବିଶିଷ୍ଟ ଗାଢ଼ ନୀଳ ରଙ୍ଗର ‘ଧର୍ମଚକ୍ର’ ଦେଶର ପ୍ରଗତି ଏବଂ ଦିନର ୨୪ ଘଣ୍ଟାକୁ ସୂଚାଏ। ଏହା ସାରନାଥର ଅଶୋକ ସ୍ତମ୍ଭରୁ ଗୃହୀତ ହୋଇଛି। ସେହିଭଳି ‘ସ୍ୱଚ୍ଛ ଭାରତ ଅଭିଯାନ’ର ଲୋଗୋରେ ବ୍ୟବହୃତ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଗୋଲ ଚଷମା କେବଳ ଏକ ବ୍ୟବହାର୍ଯ୍ୟ ବସ୍ତୁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ସ୍ୱଚ୍ଛତାର ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଏବଂ ସମଗ୍ର ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ଏକତ୍ରିତ କରିବାର ପ୍ରେରଣା ଦିଏ। ଏହିପରି ଭାବରେ ନିତିଦିନିଆ ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକୁ ଭଲ ଭାବରେ ନିରୀକ୍ଷଣ କରି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଆଇକନ୍, ସାଇନେଜ୍ ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପ୍ରତୀକରେ ପରିଣତ କରିବାର ସୃଜନଶୀଳ କଳା ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରୁ ଶିଖିବାକୁ ମିଳେ।