ମୁଖମଣ୍ଡଳର ବିଭିନ୍ନ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି ଏବଂ ଭାବପ୍ରବଣତାକୁ ନାଟ୍ୟ ତଥା ନୃତ୍ୟରେ ନବରସ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଏ ।
ବୟସ ବୃଦ୍ଧି ସହିତ ମଣିଷ ମୁହଁ ଏବଂ ଶରୀରର ଗଠନରେ ହେଉଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଆନୁପାତିକ ଭାଗମାପ ବା ପ୍ରୋପୋର୍ସନ୍ କୁହାଯାଏ ।
ମଣିଷ ମୁହଁରେ ଦୁଇଟି ଆଖି ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବ୍ୟବଧାନ ପ୍ରାୟ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଆଖିର ମାପ ସହିତ ସମାନ ହୋଇଥାଏ ।
ଆମ ମୁହଁର କାନ ଦୁଇଟି ଭ୍ରୂଲତା ସ୍ତରଠାରୁ ନାକର ଅଗ୍ରଭାଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥାଏ ।
ନାକର ଲମ୍ବ କିମ୍ବା ତର୍ଜନୀ ଆଙ୍ଗୁଠିକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ମୁହଁର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକର ଆନୁପାତିକ ମାପ ନିଆଯାଇପାରେ ।
ମୁଖମଣ୍ଡଳରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ଆଖି, ଭ୍ରୂଲତା, ଗାଲ ଏବଂ ଓଠର ଆକୃତିରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଏ ।
ତାମିଲନାଡୁର ମହାବଳୀପୁରମରେ ଅଷ୍ଟମ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପଥରକଟା ଭାସ୍କର୍ଯ୍ୟ ‘ଗଙ୍ଗା ଅବତରଣ’ ବା ‘ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ତପସ୍ୟା’ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।
ରିଲିଫ୍ ବା ସ୍ଥିତ ଭାସ୍କର୍ଯ୍ୟର ପଛ ପାର୍ଶ୍ୱ ସମତଳ ଥାଏ ଏବଂ କେବଳ ସମ୍ମୁଖ ଭାଗରେ ମୂର୍ତ୍ତିକଳା ଖୋଦିତ ହୋଇଥାଏ ।
ଭାସ୍କର୍ଯ୍ୟ ନିମନ୍ତେ ମାଟିକୁ ନରମ ଓ ନମନୀୟ କରିବା ପାଇଁ ଏହାକୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଗୋଟିଏ ଦିନ ପାଣିରେ ଭିଜାଇ ରଖାଯାଏ ।
ମାଟିକୁ ଭଲଭାବରେ ଚକଟିବା ଦ୍ୱାରା ସେଥିରେ ଥିବା କଙ୍କର, ପଥର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଦରକାରୀ ପଦାର୍ଥ ସହଜରେ ବାହାରିଯାଏ ।
ମାଟିକାମ ପାଇଁ ଅତ୍ୟଧିକ ପାଣି ମାଟିକୁ ଅଠାଳିଆ କରେ ଏବଂ କମ୍ ପାଣି ଦେଲେ ମାଟି ଆବଶ୍ୟକ ମୁତାବକ ନମନୀୟ ହୁଏନାହିଁ ।
ବେଲଣାକାଠି କିମ୍ବା ହାତ ପାପୁଲି ସାହାଯ୍ୟରେ ମାଟିକୁ ରୁଟି ପରି ବେଲି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମାପର ସ୍ଲାବ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ ।
ମାଟି ଫଳକ ଉପରେ ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶକୁ ଖଞ୍ଜିବା ଏବଂ ଯୋଡ଼ିବା ପାଇଁ ମାଟିର ମସୃଣ ଘୋଳା ବା ସ୍ଲିପ୍ ଅଠା ଭଳି କାମ କରେ ।
ପ୍ରସ୍ତୁତ ମାଟିର ରିଲିଫ୍ କଳାକୃତିରେ ଯେପରି ଫାଟ ସୃଷ୍ଟି ନହୁଏ, ସେଥିପାଇଁ ଏହାକୁ କିଛିଦିନ ଛାଇରେ ଶୁଖିବାକୁ ଦିଆଯାଏ ।
ମଣିଷର ଶରୀର ଗଠନ କିମ୍ବା ଚର୍ମର ରଙ୍ଗକୁ ନେଇ ସମାଜରେ ପ୍ରଚଳିତ ଥିବା ଧରାବନ୍ଧା ଧାରଣା କୌଣସି ତଥ୍ୟ ଉପରେ ଆଧାରିତ ନୁହେଁ ।