କାହାଣୀ କହିବା ପରମ୍ପରାକୁ ଅଧିକ ଆକର୍ଷଣୀୟ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ଚିତ୍ର, ସଙ୍ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ ଓ କଣ୍ଢେଇର ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇଛି ।
ଓଡ଼ିଶାର ପାରମ୍ପରିକ ପାଲାରେ ମୁଖ୍ୟ କଳାକାରଙ୍କୁ ଗାୟକ, ସହଯୋଗୀଙ୍କୁ ପାଳିଆ ଏବଂ ବାଦ୍ୟ ପରିବେଷଣକାରୀଙ୍କୁ ବାୟକ କୁହାଯାଏ ।
ପ୍ରଭୁ ସତ୍ୟନାରାୟଣଙ୍କ ଲୀଳା ତଥା ପୁରାଣ ଓ କାବ୍ୟ ଆଧାରିତ କାହାଣୀକୁ ନେଇ ଓଡ଼ିଶାରେ ପାଲା ପରିବେଷଣ କରାଯାଏ ।
ଭୃଗୁରାମ, ଶ୍ରୀକବି ଏବଂ କବିକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପାଲା ବା ନାଟର ପ୍ରମୁଖ ରଚୟିତା ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ ।
ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଲୋକନାଟକ ଦାସକାଠିଆ ମୁଖ୍ୟତଃ ଦୁଇଜଣ କଳାକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷିତ ହୋଇଥାଏ ।
ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା ହିଞ୍ଜିଳି ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଖଣ୍ଡରା ଗ୍ରାମର ଅଗାଧୁ ସାହୁ ଦାସକାଠିଆ ନାଟ୍ୟ ପରମ୍ପରାକୁ ସୁପ୍ରସିଦ୍ଧ କରି ଗଢ଼ିଥିଲେ ।
ଓଡ଼ିଶାର ଅନୁଗୁଳ, ଢେଙ୍କାନାଳ, କେନ୍ଦୁଝର, କଟକ, ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଓ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାରେ ପାରମ୍ପରିକ କଣ୍ଢେଇ ନାଟ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ ।
ପରିବେଷଣ ଶୈଳୀ ଅନୁଯାୟୀ କଣ୍ଢେଇ ନାଟକୁ ସୂତା କଣ୍ଢେଇ, ହାତ କଣ୍ଢେଇ, ବାଡ଼ି କଣ୍ଢେଇ ଏବଂ ଛାୟା କଣ୍ଢେଇ ଭାବେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି ।
ଦ୍ୱାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ଭାଗବତେର ସମ୍ପ୍ରଦାୟର କଳାକାରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହରିକଥା ପରମ୍ପରାର ବିକାଶ ଘଟିଥିଲା ।
ହରିକଥାରେ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ମହିମା ଗାନ କରୁଥିବା କଳାକାରମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନର ସହିତ ହରିକଥା ଦାସ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
ବହୁମୁଖୀ ପ୍ରତିଭାସମ୍ପନ୍ନ କଳାକାର ଗୁରୁରାଜୁଲୁ ନାଇଡୁଙ୍କୁ କର୍ଣ୍ଣାଟକର ହରିକଥେ ପିତାମହ ଆଖ୍ୟା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି ।
ଆଜିକୁ ପ୍ରାୟ ଚାରିଶହ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ରାଜସ୍ଥାନର ଭାଟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କାଉଡ଼ କଥା ନାମକ ଲୋକନାଟକର ଉତ୍ପତ୍ତି ହୋଇଥିଲା ।
କାଉଡ଼ କଥାରେ କାଠର ଚିତ୍ରିତ ପେଡ଼ି ବ୍ୟବହାର କରି ପୁରାଣ ସହିତ ନାରୀଶିକ୍ଷା ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଭଳି ସାମାଜିକ ବାର୍ତ୍ତା ପ୍ରଚାର କରାଯାଏ ।
ଟେଲିଭିଜନ ଓ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନର ଅତ୍ୟଧିକ ବ୍ୟବହାର ଯୋଗୁଁ ଆଜିକାଲି ପାରମ୍ପରିକ କାହାଣୀ କହିବା କଳା ଧୀରେ ଧୀରେ ହ୍ରାସ ପାଉଛି ।
ପିଢ଼ି ପରେ ପିଢ଼ି ଚାଲିଆସୁଥିବା ମୌଖିକ କାହାଣୀ ପରମ୍ପରା ଆମ ସଂସ୍କୃତି ଓ ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ଜୀବନ୍ତ ରଖିବାରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ ।