ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୨୧(କ) ଅନୁଯାୟୀ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶିକ୍ଷାଲାଭ ଏକ ମୌଳିକ ଅଧିକାର ଅଟେ।
୧୯୪୬ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୯ ତାରିଖରେ ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶେଷ ହୋଇଥିଲା।
୨୦୦୪ ମସିହାରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଘୋଷଣା କଲେ ଯେ ନିଜ ଘରେ ଜାତୀୟ ପତାକା ଉଡ଼ାଇବା ନାଗରିକଙ୍କ ସ୍ୱାଧୀନତା ଅଧିକାରର ଅଂଶ।
ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଦେଶର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶାସକ ବଂଶାନୁକ୍ରମିକ ଭାବରେ କ୍ଷମତା ପାଆନ୍ତି।
ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ସଭାରେ ମୋଟ ୧୫ ଜଣ ମହିଳା ସଦସ୍ୟା ସାମିଲ ଥିଲେ।
ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ପ୍ରସ୍ତାବନାରେ ଥିବା ‘ସମାଜବାଦୀ’ ଏବଂ ‘ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ’ ଶବ୍ଦ ଦୁଇଟି ଆରମ୍ଭରୁ ଲିପିବଦ୍ଧ ଥିଲା।
ପ୍ରେମ ବିହାରୀ ନାରାୟଣ ରାୟଜାଦା ନିଜ ହାତରେ ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ମୂଳ ପାଠ୍ୟ ଲେଖିଥିଲେ।
ମୌଳିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ୧୯୫୦ ମସିହାରୁ ହିଁ ମୂଳ ସମ୍ବିଧାନରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା।
‘ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା’, ‘ସମାନତା’ ଓ ‘ଭ୍ରାତୃତ୍ୱ’ର ଆଦର୍ଶ ଫ୍ରାନ୍ସର ସମ୍ବିଧାନରୁ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି।
ଯଦି ସରକାର ରାଷ୍ଟ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶମୂଳକ ନୀତି ପାଳନ ନ କରନ୍ତି, ତେବେ ଜନସାଧାରଣ ନ୍ୟାୟ ପାଇଁ ଅଦାଲତକୁ ଯାଇପାରିବେ।
ପ୍ରାଥମିକ ଭାବରେ ସମ୍ବିଧାନ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବା ବେଳେ ଏଥିରେ ୨୨ଟି ବିଭାଗ ଓ ୮ଟି ଅନୁସୂଚୀ ରହିଥିଲା।
ସମ୍ବିଧାନ ଚିଠା ସମିତିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଡ. ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ଥିଲେ।
ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ସଭାରେ ଓଡ଼ିଶାରୁ ୧୩ ଜଣ ପୁରୁଷ ଏବଂ ଜଣେ ମହିଳା ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ।
ଭାରତର ମୂଳ ସମ୍ବିଧାନକୁ ସଂସଦରେ ଅମ୍ଳଜାନ ବାଷ୍ପପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ କାଚ ବାକ୍ସରେ ସଂରକ୍ଷିତ କରି ରଖାଯାଇଛି।
୧୯୫୦ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୨୬ ତାରିଖରେ ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା।