ଆମ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ଆମେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ବଡ଼ ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥାଉ । ଗୋଟିଏ ସହର ବା ଦେଶର ଜନସଂଖ୍ୟା, ପୃଥିବୀଠାରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦୂରତା କିମ୍ବା କୌଣସି ବିଶାଳ ପ୍ରାଣୀର ଓଜନ ବୁଝିବା ପାଇଁ ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟାର ଆବଶ୍ୟକତା ଥାଏ । ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଆମେ ଲକ୍ଷ, କୋଟି ଏବଂ ଅରବ ପରି ବୃହତ୍ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ପର୍କରେ ସହଜ ଧାରଣା ପାଇପାରିବା । ସାଧାରଣତଃ ଏକ ପରେ ପାଞ୍ଚଟି ଶୂନ ଥିଲେ ତାହାକୁ ଏକ ଲକ୍ଷ (୧,୦୦,୦୦୦) ଏବଂ ଏକ ପରେ ସାତୋଟି ଶୂନ ଥିଲେ ତାହାକୁ ଏକ କୋଟି (୧,୦୦,୦୦,୦୦୦) କୁହାଯାଏ ।
ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ସହଜରେ ପଢ଼ିବା ଏବଂ ଲେଖିବା ପାଇଁ ଆମେ କମା ବ୍ୟବହାର କରିଥାଉ । ଭାରତୀୟ ସଂଖ୍ୟା ଲିଖନ ପ୍ରଣାଳୀରେ ପ୍ରଥମେ ଡାହାଣପଟୁ ତିନୋଟି ଅଙ୍କ ଛାଡ଼ି ଏବଂ ତା’ପରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦୁଇଟି ଅଙ୍କ ପରେ କମା ଦିଆଯାଏ; ଯେପରିକି ହଜାର, ଲକ୍ଷ ଓ କୋଟି । କିନ୍ତୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବା ଆମେରିକୀୟ ପ୍ରଣାଳୀରେ ପ୍ରତି ତିନୋଟି ଅଙ୍କ ପରେ କମା ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ; ଯେପରିକି ହଜାର, ମିଲିୟନ୍ ଓ ବିଲିୟନ୍ । ଏହି ଦୁଇଟି ପ୍ରଣାଳୀ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନ କଲେ ଜଣାପଡ଼େ ଯେ ୧୦ ଲକ୍ଷ ହେଉଛି ୧ ମିଲିୟନ୍ ଏବଂ ୧୦୦ କୋଟି ବା ୧ ଅରବ ହେଉଛି ୧ ବିଲିୟନ୍ ସହ ସମାନ ।
ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରକୃତ ସଂଖ୍ୟା ବଦଳରେ ଆନୁମାନିକ ମାନ ବା ଆସନ୍ନମାନ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉପଯୋଗୀ ହୋଇଥାଏ । ଏହାଦ୍ୱାରା କୌଣସି ବିରାଟ ପରିମାଣ ସମ୍ପର୍କରେ ତୁରନ୍ତ ଏକ ମୋଟାମୋଟି ଧାରଣା ମିଳିଥାଏ । ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ନିକଟତମ ହଜାର, ଦଶହଜାର, ଲକ୍ଷ କିମ୍ବା କୋଟିରେ ପ୍ରକାଶ କରି ଆମେ ଗାଣିତିକ ଆକଳନ କରିପାରିବା ।
ଏହା ସହିତ ଗୁଣନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଶୀଘ୍ର ଓ ସହଜ କରିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ସଂରଚନା ଏବଂ କୌଶଳ ବିଷୟରେ ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ଯେପରିକି, କୌଣସି ସଂଖ୍ୟାକୁ ୫ ଦ୍ୱାରା ଗୁଣିବା ଅର୍ଥ ତାହାକୁ ପ୍ରଥମେ ୨ ଦ୍ୱାରା ଭାଗ କରି ୧୦ ଦ୍ୱାରା ଗୁଣନ କରିବା ସହ ସମାନ । ସେହିପରି ଦୁଇଟି ସଂଖ୍ୟାର ଗୁଣଫଳରେ କେତୋଟି ଅଙ୍କ ରହିବ, ତାହା ମଧ୍ୟ ସଂରଚନା ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ଥିର କରାଯାଇପାରେ । ପରିଶେଷରେ, ପୃଥିବୀ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦୂରତା, ଟ୍ରେନ୍ ଯାତ୍ରା, ବିଶାଳ ଜୀବଙ୍କ ଓଜନ ଏବଂ ଦିଆସିଲି କାଠିରେ ସଂଖ୍ୟା ଗଠନ ପରି ରୋଚକ ଉଦାହରଣ ଗୁଡ଼ିକ ମାଧ୍ୟମରେ ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟାକୁ ବୁଝିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ହୋଇଛି ।