ଏକଦା ଗୋଟିଏ ଗରିବ ଚକୁଳିଆ ପଣ୍ଡା ତା’ର ବୃଦ୍ଧା ମାଆ ସହିତ ବସବାସ କରୁଥିଲା । ସେ ପ୍ରତିଦିନ ଭିକ୍ଷା ମାଗି ଯାହା ଆଣୁଥିଲା, ସେଥିରେ ତାଙ୍କର ଗୁଜୁରାଣ ମେଣ୍ଟୁଥିଲା । ଦିନେ ଗାଆଁରେ ତାକୁ କିଛି ବି ଭିକ୍ଷା ମିଳିଲା ନାହିଁ, ବରଂ ଗାଆଁ ପିଲାମାନେ ତାକୁ ଟେକା ମାରି ତଡ଼ିଦେଲେ । ନିରାଶ ହୋଇ ସେ ଗୋଟିଏ ସୁନ୍ଦର ପଦ୍ମପୋଖରୀ କୂଳକୁ ଚାଲିଗଲା । ସେଠାରେ ଭୋକଶୋଷ ବିକଳରେ ପୋଖରୀର ନିର୍ମଳ ପାଣି ପିଇବା ସହିତ ମନକୁ ବୁଝାଇବା ପାଇଁ ଭାତ, ଡାଲି, ମହୁର, ଖିରି ଓ ପିଠା ଆଦି ବିଭିନ୍ନ ସୁଆଦିଆ ଖାଦ୍ୟର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲା । ତା’ର ଏହି କରୁଣ ଅବସ୍ଥା ଦେଖି ପୋଖରୀରେ ଥିବା ଗଙ୍ଗାମାତା ଦୟାପରବଶ ହୋଇ ଗୋଟିଏ ହାଣ୍ଡିରେ ସୁସ୍ୱାଦୁ ଖାଦ୍ୟ ଭରି ତା’ ପାଖକୁ ଭସାଇଦେଲେ । ସେହି ହାଣ୍ଡିରୁ ଯେତେ ଖାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ କେବେ ସରୁ ନଥିଲା ।
ପଣ୍ଡା ସେହି ହାଣ୍ଡିକୁ ଘରକୁ ଆଣି ନିଜ ମାଆକୁ ଦେଲା । ପ୍ରତିଦିନ ବିନା ପରିଶ୍ରମରେ ସୁସ୍ୱାଦୁ ଭୋଜନ ମିଳିବାରୁ ମାଆ ଓ ପୁଅ ଦୁହେଁ କର୍ମକୋଢ଼ିଆ ତଥା ଅଳସୁଆ ହୋଇଗଲେ । ପଣ୍ଡା ଭିକ୍ଷା ମାଗିବା ଛାଡ଼ିଦେଲା ଏବଂ ମାଆ ମଧ୍ୟ କୌଣସି କାମଧନ୍ଦା କଲା ନାହିଁ । ସେମାନଙ୍କର ଏପରି ଅଳସୁଆପଣ ଦେଖି ଗଙ୍ଗାମାତା ସେମାନଙ୍କୁ ଉଚିତ ଶିକ୍ଷା ଦେବାକୁ ସ୍ଥିର କଲେ । ଦିନେ ପଣ୍ଡା ପୂର୍ବପରି ପୋଖରୀକୂଳରେ ବସି ଖାଦ୍ୟ ମାଗିବା ବେଳେ ଗଙ୍ଗାମାତା ଖାଦ୍ୟ ବଦଳରେ ବିଧା, ଗୋଇଠା ଓ ଚାପୁଡ଼ାରେ ଭରା ଏକ ‘ମାଡ଼ହାଣ୍ଡି’ ଭସାଇଦେଲେ । ହାଣ୍ଡିର ଢାଙ୍କୁଣି ଫିଟାଇବା କ୍ଷଣି ପଣ୍ଡା ଉପରେ ପ୍ରବଳ ମାଡ଼ ବର୍ଷିଲା । ସେ କୌଶଳକ୍ରମେ ହାଣ୍ଡିରେ ପୁଣି ଢାଙ୍କୁଣି ଦେଇ ବଞ୍ଚିଲା ଏବଂ ତାହାକୁ ନେଇ ଘରର ଶିକା ଉପରେ ଥୋଇଦେଲା । ପରେ ତା’ର ମାଆ ମଧ୍ୟ ସେହି ହାଣ୍ଡି ଖୋଲି ପ୍ରବଳ ମାଡ଼ ଖାଇ ଛଟପଟ ହେଲା ଏବଂ ଶେଷରେ ତାକୁ ଘୋଡ଼ାଇ ନେଇ ବାଡ଼ିପଟ ଖତଗଦାରେ ଫିଙ୍ଗିଦେଲା ।
ସେହି ରାତିରେ କିଛି ଚୋର ଚୋରି କରି ଆଣିଥିବା ଗୋଟିଏ ସିନ୍ଦୁକକୁ ଭାଗବାଣ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ସେହି ବାଡ଼ିଦୁଆରେ ବସିଲେ । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ସେହି ହାଣ୍ଡିର ଢାଙ୍କୁଣି ଖୋଲିଦେବାରୁ ସମସ୍ତ ଚୋରଙ୍କ ଉପରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ମାଡ଼ ବସିଲା । ମାଡ଼ ଭୟରେ ଚୋରମାନେ ସିନ୍ଦୁକଟିକୁ ଛାଡ଼ି ଚାରିଆଡ଼େ ପଳାଇଲେ । ସେହି ସିନ୍ଦୁକଟି ଧନରତ୍ନ ଓ ସୁନାମୋତିରେ ଭରି ରହିଥିଲା । ଏହି ଘଟଣା ପରେ ମାଆପୁଅ ନିଜର ଭୁଲ୍ ବୁଝିପାରିଲେ । ସେମାନେ ଅଳସୁଆମି ପରିହାର କରି ପୁଣି ନିଷ୍ଠାର ସହିତ ପ୍ରତିଦିନ କାମ କରିବାକୁ ବାହାରିଲେ । ଏହି ଗଳ୍ପରୁ ଶିକ୍ଷା ମିଳେ ଯେ କଠିନ ପରିଶ୍ରମ ବିନା କେହି ସୁଖୀ ହୋଇପାରିବେ ନାହିଁ ଏବଂ ଅଳସୁଆପଣ ସର୍ବଦା ଦୁଃଖର କାରଣ ହୋଇଥାଏ ।