‘ଜାତୀୟପକ୍ଷୀ’ କବିତାଟି ବିଶିଷ୍ଟ କବି ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଶିଶୁକବିତା ସଂକଳନ ‘ସୂତ୍ରଟିଏ ସୁକୃତିର’ରୁ ସଂଗୃହୀତ ହୋଇଛି ।
କବି ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ ତାଙ୍କର ‘ଅବାନ୍ତର’ କବିତା ପୁସ୍ତକ ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ ।
ଆକାଶରେ କଳାହାଣ୍ଡିଆ ମେଘ ସହିତ ବିଜୁଳି, ଘଡ଼ଘଡ଼ି ଏବଂ କଦମ୍ବ ଫୁଲର ସୁବାସ ବର୍ଷାଋତୁର ଆଗମନକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ ।
ବଜ୍ରର ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ପିକ, ଶୁକ ଓ ଶାରୀ ଭଳି ପକ୍ଷୀମାନେ ଭୟରେ ନୀରବ ହୋଇଯାଆନ୍ତି ।
ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷୀମାନେ ଡରି ଚୁପ୍ ରହିଲା ବେଳେ ମୟୂର ଆବେଗରେ ଷଡ଼ଜ ସ୍ୱରରେ ଗୀତ ଗାଇ ମେଘକୁ ସ୍ୱାଗତ କରେ ।
ମୟୂରର ସୁନୀଳ ବେକ, ମୁଣ୍ଡର ମନଲୋଭା ଚୂଳ ଏବଂ ସୁନ୍ଦର ଆଖି ତା’ର ଅପୂର୍ବ ଶୋଭାକୁ ଦର୍ଶାଇଥାଏ ।
ମୟୂରର ପେଖନରେ ଥିବା ରଙ୍ଗବେରଙ୍ଗର ଶୋଭା ସତେ ଯେପରି ହୀରା, ନୀଳା ଓ ମୋତି ଭଳି ଝଟକି ଉଠେ ।
ପୃଥିବୀର ତୃଷା ମେଣ୍ଟାଇ ଧରାକୁ ଶସ୍ୟଶ୍ୟାମଳା କରିବା ନିମନ୍ତେ ମୟୂର ମେଘକୁ ଜଳଦାନ ପାଇଁ ବିନମ୍ର ନିବେଦନ କରେ ।
ମୟୂରର ଆକୁଳ ପ୍ରାର୍ଥନା ଓ ମନୋରମ ନୃତ୍ୟ ଦେଖି ଆକାଶରୁ ଘନ ମେଘ ଧରାପୃଷ୍ଠରେ ପ୍ରଚୁର ଜଳ ବର୍ଷଣ କରେ ।
ମୟୂର କେବଳ ସୁନ୍ଦର ନୁହେଁ, ତା’ର ଗତିରେ ବୀରପଣ ଏବଂ ନୃତ୍ୟ ଛଳରେ ଶତ୍ରୁକୁ ବିନାଶ କରିବାର ସାହସ ଥାଏ ।
ମୟୂରର ବୀରଦର୍ପ ଓ ଛାଇ ଦେଖି ବିଷାକ୍ତ ସାପମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଲୁଚି ଯାଆନ୍ତି ।
ମୟୂର ସାଧୁ ଓ ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରାଣରେ ଆନନ୍ଦ ଭରିଦିଏ ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ ଜୀବଙ୍କ ମନରେ ଭୟ ସୃଷ୍ଟି କରେ ।
ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୟୂରର ଚାଲିଚଳନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ରାଜକୀୟ ଏବଂ ତା’ର ରୂପ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟକୁ ବଳିଯାଏ ।
ଭାରତବର୍ଷର ଗୁଣ, ଗୌରବ, ସାହସ, ଶକ୍ତି, ମୈତ୍ରୀ ତଥା କଳାର ଅତୁଳନୀୟ ପ୍ରତିଭା ମୟୂରଠାରେ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ ।
ନିଜର ଅସାଧାରଣ ଗୁଣ ଓ ଜାତୀୟ ପ୍ରତିଭାର ପ୍ରତୀକ ହୋଇଥିବାରୁ ମୟୂରକୁ ଆମ ଦେଶର ‘ଜାତୀୟପକ୍ଷୀ’ ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇଛି ।