‘କର୍ମ-ଗୀତିକା’ କବିତାଟି ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟର ବିଶିଷ୍ଟ ସ୍ରଷ୍ଟା ରାମକୃଷ୍ଣ ନନ୍ଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ। ଏହି ଉତ୍ସାହପ୍ରଦ କବିତାଟି ତାଙ୍କର ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ କବିତା ପୁସ୍ତକ ‘ଝୁମୁକା’ରୁ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି। ଏଠାରେ କବି କୋମଳମତି ଶିଶୁ ତଥା ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଆଳସ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି କର୍ମତତ୍ପର ହେବା ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ ଜଣାଇଛନ୍ତି। ଜୀବନରେ ସୁସ୍ଥ ରହି ସକାରାତ୍ମକ ମନୋଭାବ ନେଇ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ଯେ ସବୁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସଫଳତା ମିଳିପାରିବ, ତାହା ଏହି କବିତାରେ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।
କବିଙ୍କ ମତରେ ମଣିଷ ଜୀବନରେ ଯଶ, ଗୌରବ ଓ ସଫଳତା ପାଇବାକୁ ହେଲେ ଅଳସୁଆମିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଛାଡ଼ି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗିପଡ଼ିବାକୁ ହେବ। ଏଥିପାଇଁ ଶରୀରକୁ ସୁସ୍ଥ ଓ ନିରୋଗ ରଖି ବଳ ସଞ୍ଚୟ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏହା ସହିତ ବିଦ୍ୟା ଏବଂ ବୁଦ୍ଧି ବଳରେ ମନକୁ ଜ୍ଞାନର ଆଲୋକରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଶରୀର ଓ ମନ ସର୍ବଦା ହସଖୁସି ତଥା ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ରହିଲେ ଜୀବନର ସମସ୍ତ ବାଧାବିଘ୍ନକୁ ସହଜରେ ଦୂର କରାଯାଇପାରିବ। ପିଲାମାନେ ନିଜ ନିଜ ରୁଚି ଅନୁସାରେ କୃଷି, ବାଣିଜ୍ୟ କିମ୍ବା ଦେଶସେବା ଭଳି କାମ ବାଛିନେଇ ଅମର ନାମ ଅର୍ଜନ କରିପାରିବେ। ଏହି ସଂସାରରେ ଏପରି କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ, ଯାହା ମଣିଷ ପାଇଁ ଅସାଧ୍ୟ ବା ଅସମ୍ଭବ ଅଟେ।
କବି ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ମନୋବଳ ରଖିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ମୁହଁରେ କେବେ ହେଲେ ‘ପାରିବି ନାହିଁ’ କଥା ନ ଧରିବା ଏବଂ କୌଣସି କାମରେ ବିଫଳ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ‘ହାରିଗଲି’ ବୋଲି ଭାବି ଦୁଃଖରେ ଫେରି ନ ଯିବା ପାଇଁ ସେ କହିଛନ୍ତି। କୋମଳ ପାଣିର ଧାର ଯେପରି ଧୀରେ ଧୀରେ ବହି ନିରନ୍ତର ପ୍ରବାହ ଦ୍ୱାରା କଠିନ ପଥରକୁ ମଧ୍ୟ କାଟିଦିଏ, ସେହିପରି ବାରମ୍ବାର ନିଷ୍ଠାର ସହ ଅଭ୍ୟାସ ଓ ପରିଶ୍ରମ କଲେ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଶ୍ଚିତ ବିଜୟ ଲାଭ ହୋଇଥାଏ। କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ଗୋଟିଏ ଦିନରେ ବଡ଼ ହୋଇପାରେ ନାହିଁ କିମ୍ବା ଏକାକୀ କେହି ଗଡ଼ ଜିଣିପାରେ ନାହିଁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତି ଯଦି ଦିନରାତି ନିଜ ନିଜ କାମରେ ମନ ଦିଅନ୍ତି, ତେବେ ଯାଇ ସମଗ୍ର ଜାତିର ଉନ୍ନତି ହୋଇପାରିବ।
ଶେଷରେ କବି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସ୍ୱାବଲମ୍ବୀ ଓ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ ହେବାକୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟର ମୁହଁକୁ ନ ଚାହିଁ ନିଜ ଗୋଡ଼ରେ ନିଜେ ଠିଆ ହେବା ଏକାନ୍ତ ଦରକାର। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶିଶୁର ଶରୀରରେ ଦୈବୀ ଶକ୍ତି ଭରି ରହିଛି। ତେଣୁ ଭଗବାନଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଲାଭ କରି ଏବଂ ନିଜ ଶକ୍ତି ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ ରଖି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ଏହି ସାରା ପୃଥିବୀକୁ ଜୟ କରିହେବ। ପରିଶେଷରେ ଏହି କବିତାଟି ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ କର୍ମଠ ହେବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ସମାଜ ଓ ଦେଶର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ନିଜକୁ ଗଢ଼ିତୋଳିବାକୁ ଏକ ମହାନ ପ୍ରେରଣା ଯୋଗାଇଥାଏ।