ଏହି ପାଠଟି ବିଶିଷ୍ଟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ତଥା ସମାଜସେବୀ ରମାଦେବୀଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀ ‘ଜୀବନ ପଥେ’ ପୁସ୍ତକରୁ ସଂଗୃହୀତ ହୋଇଛି । ଏଥିରେ ସେ ତାଙ୍କ ପିଲାଦିନର କିଛି ଅଭୁଲା ଅନୁଭୂତି ଓ ମନରେ ଦେଶପ୍ରେମ ଜାଗ୍ରତ ହେବାର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ କାହାଣୀ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । ସେତେବେଳେ ସେ ନିଜ ପରିବାର ସହିତ ମୋଜାଫରପୁରରେ ରହୁଥିଲେ । ଦିନେ ରାତିରେ ସମସ୍ତେ ଖାଉଥିବା ସମୟରେ ଏକ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ବୋମା ଫୁଟିବାର ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିଲା । ପରେ ଜଣାପଡ଼ିଲା ଯେ ଇଂରେଜ ଶାସକ କିଂସ୍ ଫୋର୍ଡଙ୍କ ଉପରେ ଏହି ବୋମା ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ଘଟଣା ପରେ ସେମାନଙ୍କ ଘରର ପରିବେଶ ଭାରି ଗମ୍ଭୀର ହୋଇପଡ଼ିଥିଲା ।
ସେହି ସମୟରେ ପଡ଼ୋଶୀ ବଙ୍ଗାଳୀ ପରିବାରଙ୍କ ସହ ସେମାନଙ୍କର ଘନିଷ୍ଠ ସମ୍ପର୍କ ଗଢ଼ିଉଠିଥିଲା । ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରଭାବରୁ ରମାଦେବୀଙ୍କ ଘରେ ସ୍ୱଦେଶୀ ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ମିଲ୍ର ମୋଟା ଲୁଗା ବ୍ୟବହାର କରିବା ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ଘରେ ପ୍ରତିଦିନ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ଘଟଣା ତଥା ବିପ୍ଳବୀ ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦଙ୍କ ଆଦର୍ଶ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା ଚାଲୁଥିଲା । ଏହି ଆଲୋଚନା ଶୁଣି ରମାଦେବୀଙ୍କ ମନରେ ଦେଶ ପାଇଁ ସର୍ବସ୍ୱ ତ୍ୟାଗ କରିବାର ଭାବନା ଦୃଢ଼ୀଭୂତ ହୋଇଥିଲା । ସେହି ସମୟରେ ଯୁବ ବିପ୍ଳବୀ ଖୁଦିରାମ ବୋଷଙ୍କୁ ଫାଶୀ ଦଣ୍ଡାଦେଶ ହେଲା । ରମାଦେବୀଙ୍କ ବାପା ଜଣେ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀ ଥିବାରୁ ଫାଶୀ ସ୍ଥାନରେ ଉପସ୍ଥିତ ରହିବା ତାଙ୍କର ଦାୟିତ୍ୱ ଥିଲା । ମାତ୍ର ଖୁଦିରାମଙ୍କ ପ୍ରତି ଅପାର ମମତା ଓ ଦରଦ ଯୋଗୁଁ ରମାଦେବୀ ବହୁତ ସାହସ ସଞ୍ଚୟ କରି ଫାଶୀସ୍ଥଳକୁ ନ ଯିବା ପାଇଁ ବାପାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ । କଅଁଳ ଝିଅର ମନର ବେଦନା ବୁଝି ବାପା ମଧ୍ୟ ସେଠାକୁ ନ ଯିବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଥିଲେ ।
ରମାଦେବୀଙ୍କ ପିଲାଦିନର ମାନସିକତା ଗଠନରେ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କର ବିଶେଷ ଅବଦାନ ରହିଥିଲା । ତାଙ୍କ ମାଆ ପ୍ରତିଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ରାମାୟଣ, ମହାଭାରତ ସହିତ ଦେଶର ଐତିହାସିକ ବୀରପୁରୁଷମାନଙ୍କର ପ୍ରେରଣାଦାୟୀ ଗଳ୍ପ ଶୁଣାଉଥିଲେ । ଛବିବହି ଦେଖାଇ ବିନା ଶାସନ ଓ ଗାଳିରେ ସ୍ନେହର ସହିତ ଶିକ୍ଷା ଦେଉଥିଲେ । ପିଲାଦିନର ଏହି ଦେଶପ୍ରେମୀ ପରିବେଶ ଏବଂ ସଂସ୍କାର ହିଁ ରମାଦେବୀଙ୍କୁ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଜଣେ ମହାନ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଓ ଆଦର୍ଶ ସମାଜସେବୀ ଭାବେ ଗଢ଼ିତୋଳିବାରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା ।