ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା ବିଭିନ୍ନ ବସ୍ତୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁ ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ । ଲୁହା, ତମ୍ବା, ଆଲୁମିନିୟମ୍, ସୁନା ଓ ରୁପା ଆଦି ପ୍ରମୁଖ ଧାତୁ ଅଟନ୍ତି । ଧାତୁଗୁଡ଼ିକ ଚକ୍ଚକ୍ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି, ଯାହାକୁ ଧାତବ ଔଜ୍ଜଲ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ଏଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ଶକ୍ତ ଓ କଠିନ ହୋଇଥାନ୍ତି । ମାତ୍ର ସୋଡିୟମ୍ ଓ ପୋଟାସିୟମ୍ ଭଳି କେତେକ ଧାତୁ ଏତେ ନରମ ଯେ ସେମାନଙ୍କୁ ଛୁରୀରେ କାଟିହୁଏ ଏବଂ ପାରଦ ହେଉଛି ସାଧାରଣ ତାପମାତ୍ରାରେ ମିଳୁଥିବା ଏକମାତ୍ର ତରଳ ଧାତୁ । ଧାତୁକୁ ହାତୁଡ଼ିରେ ପିଟି ପତଳା ଚଦରରେ ପରିଣତ କରିବା ଗୁଣକୁ ନମନୀୟତା ଏବଂ ଟାଣି ସରୁ ତାର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଗୁଣକୁ ତନ୍ୟତା କୁହାଯାଏ । ଧାତୁକୁ ଆଘାତ କଲେ ଗମ୍ଭୀର ଗୁଞ୍ଜନ ଶବ୍ଦ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ଯାହାକୁ ନିନାଦତା କହନ୍ତି । ଏହାଛଡ଼ା ଧାତୁଗୁଡ଼ିକ ତାପ ଓ ବିଦ୍ୟୁତର ସୁପରିବାହୀ ଅଟନ୍ତି । ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ କୋଇଲା, ଗନ୍ଧକ ଭଳି ଅଧାତୁଗୁଡ଼ିକ ଅନୁଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଭଙ୍ଗୁର ଏବଂ ତାପ ଓ ବିଦ୍ୟୁତର କୁପରିବାହୀ ଅଟନ୍ତି ।
ଧାତୁ ନିର୍ମିତ ବସ୍ତୁ ଆର୍ଦ୍ର ବାୟୁ ଅର୍ଥାତ୍ ବାୟୁ ଓ ଜଳ ଉଭୟଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଲେ କଳଙ୍କି ଲାଗି କ୍ଷୟପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ଯାହାକୁ ସଂକ୍ଷାରଣ କୁହାଯାଏ । ରଙ୍ଗ ଦେବା, ତେଲ ବା ଗ୍ରୀସ୍ ଲଗାଇବା ଏବଂ ଲୁହା ଉପରେ ଦସ୍ତାର ପ୍ରଲେପ ଦେବା (ଗାଲ୍ଭାନାଇଜେସନ୍) ଦ୍ୱାରା କଳଙ୍କିକୁ ରୋକାଯାଇପାରେ । ଧାତୁଗୁଡ଼ିକ ଅମ୍ଳଜାନ ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରି କ୍ଷାରୀୟ ଅକ୍ସାଇଡ୍ ଗଠନ କରନ୍ତି, ଯାହା ଲାଲ୍ ଲିଟ୍ମସ କାଗଜକୁ ନୀଳ କରିଥାଏ । ମାତ୍ର ଅଧାତୁଗୁଡ଼ିକ ଅମ୍ଳଜାନ ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରି ଅମ୍ଳୀୟ ଅକ୍ସାଇଡ୍ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ଯାହା ନୀଳ ଲିଟ୍ମସ କାଗଜକୁ ଲାଲ୍ କରେ । ଅଧାତୁଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ଜଳ ସହିତ କୌଣସି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରନ୍ତି ନାହିଁ । ଅତି ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଶୀଳ ହୋଇଥିବାରୁ ସୋଡିୟମକୁ କିରୋସିନ୍ ମଧ୍ୟରେ ଏବଂ ଫସଫରସକୁ ଜଳରେ ସଂରକ୍ଷିତ କରି ରଖାଯାଏ ।
ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁ ଉଭୟର ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ରହିଛି । ପ୍ରଶ୍ୱାସରେ ନିଆଯାଉଥିବା ଅମ୍ଳଜାନ, ଶରୀର ଗଠନରେ ଲାଗୁଥିବା କାର୍ବନ, ସାର ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ଯବକ୍ଷାରଜାନ, ଜଳ ବିଶୋଧନରେ କ୍ଲୋରିନ୍ ଏବଂ ଔଷଧୀୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆୟୋଡିନ୍ ଭଳି ଅଧାତୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ । ସେହିପରି ଷ୍ଟିଲ୍ ଭଳି ମିଶ୍ରଧାତୁ, ବିମାନ ନିର୍ମାଣରେ ଟାଇଟନିୟମ୍ ଏବଂ ଲୁହା ଓ ଆଲୁମିନିୟମର ପୁନଃଚକ୍ରଣ ଆମ ସଭ୍ୟତା ତଥା ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷାରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ ।