୧୯୬୦ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟରେ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ନିର୍ବାଚନ ଆଦର୍ଶ ଆଚରଣ ବିଧି ପ୍ରଣୟନ କରାଯାଇଥିଲା।
ଭାରତର ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସଂସଦର ନିମ୍ନ ସଦନ ଅର୍ଥାତ୍ ଲୋକସଭାର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ରୂପେ ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାଇଥାନ୍ତି।
ସଂସଦର ଉଭୟ ଗୃହର ମନୋନୀତ ସଦସ୍ୟମାନେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚନରେ ମତଦାନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଓଡ଼ିଶାରୁ ସମୁଦାୟ ୨୧ ଜଣ ସାଂସଦ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥାନ୍ତି।
ରାଜ୍ୟସଭା ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ସଦନ ଏବଂ ଏହାକୁ ଲୋକସଭା ପରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଭଙ୍ଗ କରାଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ।
ଭାରତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ପଦ୍ଧତିରେ ଜୟଯୁକ୍ତ ହେବା ପାଇଁ ଜଣେ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କୁ ମୋଟ ମତଦାନର ପଚାଶ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ଭୋଟ୍ ପାଇବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ।
ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟରେ ବିଧାନସଭା ନିମନ୍ତେ ସମୁଦାୟ ୧୪୭ଟି ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ରହିଛି।
ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ଶ୍ୟାମ ଶରଣ ନେଗୀ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୁକ୍ତ ଥିଲେ।
ଲୋକସଭାର ସମୁଦାୟ ୫୪୩ଟି ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ମଧ୍ୟରୁ ୮୪ଟି ଆସନ ତଫସିଲଭୁକ୍ତ ଜାତିଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ସଂରକ୍ଷିତ ଅଟେ।
ଭାରତର ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ୧୯୬୫ ମସିହାରେ ଏକ ସ୍ୱାଧୀନ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଭାବରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା।
ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ଉତ୍ତରମେରୁର୍ ଶିଳାଲେଖରେ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ତାଳପତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରତିନିଧି ବାଛିବାର ସ୍ୱଚ୍ଛ ପଦ୍ଧତି ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି।
ସୁଇଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ ଭାରତ ଅପେକ୍ଷା ବହୁ ପୂର୍ବରୁ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ମତଦାନ ଅଧିକାର ମିଳିସାରିଥିଲା।
ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୩୨୬ ଅନୁଯାୟୀ ସାର୍ବଜନୀନ ସାବାଳକ ମତଦାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥାଏ।
ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବରୁ ଭାରତର ସମସ୍ତ ନାଗରିକଙ୍କୁ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବେ ମତଦାନ କରିବାର ଅଧିକାର ମିଳିଥିଲା।
୧୯୮୮ ମସିହାରେ ଭାରତରେ ସର୍ବନିମ୍ନ ମତଦାନ ବୟସକୁ ୨୧ ବର୍ଷରୁ କମାଇ ୧୮ ବର୍ଷ କରାଯାଇଥିଲା।