ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ସେବା ଉତ୍ପାଦନରେ ବ୍ୟବହୃତ ସମସ୍ତ ସମ୍ବଳ ବା ସାଧନକୁ ଉତ୍ପାଦନର କାରକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରରେ ଉତ୍ପାଦନ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଚାରୋଟି ପ୍ରମୁଖ କାରକ ହେଉଛି ଭୂମି, ଶ୍ରମ, ପୁଞ୍ଜି ଏବଂ ଔଦ୍ୟୋଗିକୀ।
ଭୂମି କହିଲେ କେବଳ ଜମିକୁ ନୁହେଁ, ବରଂ ମୃତ୍ତିକା, ଜଳ, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଖଣିଜ ଭଳି ସମସ୍ତ ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ବଳକୁ ବୁଝାଏ।
ଉତ୍ପାଦନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ନିୟୋଜିତ ମନୁଷ୍ୟର ଶାରୀରିକ ଓ ମାନସିକ ପ୍ରୟାସକୁ ଅର୍ଥନୀତିରେ ଶ୍ରମ କୁହାଯାଏ।
ଶ୍ରମ କରିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ବିଶେଷ ଜ୍ଞାନ, ଦକ୍ଷତା ଓ ପ୍ରବୀଣତାକୁ ମାନବ ପୁଞ୍ଜି କୁହାଯାଏ।
ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ତାଲିମ ମନୁଷ୍ୟର ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି କରି ବାସ୍ତବ ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ କରିଥାଏ।
ଉତ୍ତମ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ସହିତ ଦେଶର ଉତ୍ପାଦନଶୀଳତା ବଢ଼ାଇବାର ମୁଖ୍ୟ ମୂଳଦୁଆ ଅଟେ।
ଜାପାନୀ ତତ୍ତ୍ୱ କାଇଜେନର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ନିରନ୍ତର ଉନ୍ନତି, ଯାହା ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନଧାରଣ ମାନ ବୃଦ୍ଧିରେ ସହାୟକ ହୋଇଛି।
ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ଯୁବ ଓ କର୍ମଜୀବୀ ଜନସଂଖ୍ୟାର ଦେଶର ଉନ୍ନତିରେ ଯୋଗଦାନକୁ ଜନସାଂଖ୍ୟକୀୟ ଲାଭାଂଶ କୁହାଯାଏ।
ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତରେ ଲୁହାକଣ୍ଟା ବଦଳରେ ଦଉଡ଼ି ସାହାଯ୍ୟରେ କାଠ ପଟା ସିଲେଇ କରି ନମନୀୟ ବୋଇତ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଉଥିଲା।
ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ସେବା ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ଅର୍ଥ ଏବଂ ଯନ୍ତ୍ରପାତି ଭଳି ମାନବକୃତ ସମ୍ବଳକୁ ପୁଞ୍ଜି କୁହାଯାଏ।
ଯେଉଁ ବିଶେଷ ବଜାରରେ ବ୍ୟବସାୟର ଅଂଶଧନ କିଣାବିକା କରାଯାଇ ପାଣ୍ଠି ସଂଗ୍ରହ ହୁଏ, ତାହାକୁ ପୁଞ୍ଜି ବଜାର କୁହାଯାଏ।
ନୂତନ ବ୍ୟବସାୟ ଆରମ୍ଭ କରିବା କିମ୍ବା ଆଶଙ୍କା ଗ୍ରହଣ କରି ସମସ୍ୟାର ନୂତନ ସମାଧାନ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଔଦ୍ୟୋଗିକୀ କୁହାଯାଏ।
ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଏକ ସହାୟକ କାରକ ଭାବେ ବ୍ୟବସାୟଗୁଡ଼ିକୁ କମ୍ ସାଧନରେ ଅଧିକ ସାମଗ୍ରୀ ଉତ୍ପାଦନ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ କରାଏ।
ଭାରତର ଆଇନ ଅନୁସାରେ ବଡ଼ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କ ହାରାହାରି ଲାଭର ଶତକଡ଼ା ଦୁଇ ଭାଗ ସାମାଜିକ କଲ୍ୟାଣରେ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ।