ଚାରୋଟି ବାହୁ ଦ୍ୱାରା ଆବଦ୍ଧ ସମତଳ ଜ୍ୟାମିତିକ ଚିତ୍ରକୁ ଚତୁର୍ଭୁଜ କୁହାଯାଏ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚତୁର୍ଭୁଜର ଚାରୋଟି ଶୀର୍ଷବିନ୍ଦୁ, ଚାରୋଟି ଅନ୍ତଃସ୍ଥ କୋଣ ଏବଂ ଦୁଇଟି କର୍ଣ୍ଣ ଥାଏ। ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଚତୁର୍ଭୁଜର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ତଥା ସେମାନଙ୍କ ବାହୁ, କୋଣ ଓ କର୍ଣ୍ଣମାନଙ୍କର ଧର୍ମ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଛି। ଯେକୌଣସି ଚତୁର୍ଭୁଜର ଅନ୍ତଃସ୍ଥ ଚାରୋଟି କୋଣର ପରିମାଣର ସମଷ୍ଟି ସର୍ବଦା ୩୬୦° ଅଟେ। ଚତୁର୍ଭୁଜର ଯେକୌଣସି ଏକ କର୍ଣ୍ଣ ଅଙ୍କନ କଲେ ତାହା ଦୁଇଟି ତ୍ରିଭୁଜରେ ବିଭକ୍ତ ହୁଏ, ଯାହା ସାହାଯ୍ୟରେ ଏହି କୋଣ ସମଷ୍ଟି ନିୟମଟି ସହଜରେ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଥାଏ।
ଚତୁର୍ଭୁଜଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସାମାନ୍ତରିକ ଚିତ୍ର ବିଶେଷ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ। ଯେଉଁ ଚତୁର୍ଭୁଜର ବିପରୀତ ବାହୁଗୁଡ଼ିକ ପରସ୍ପର ସମାନ୍ତର, ତାହାକୁ ସାମାନ୍ତରିକ ଚିତ୍ର କୁହାଯାଏ। ଏହାର ବିପରୀତ ବାହୁମାନଙ୍କର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସମାନ, ବିପରୀତ କୋଣମାନଙ୍କ ପରିମାଣ ସମାନ ଏବଂ ଯେକୌଣସି ଦୁଇଟି କ୍ରମିକ କୋଣର ସମଷ୍ଟି ୧୮୦° ହୋଇଥାଏ। ଏହାର କର୍ଣ୍ଣ ଦୁଇଟି ପରସ୍ପରକୁ ସମଦ୍ୱିଖଣ୍ଡ କରନ୍ତି। ଯେଉଁ ସାମାନ୍ତରିକ ଚିତ୍ରର ପ୍ରତ୍ୟେକ କୋଣ ସମକୋଣ (୯୦°), ତାହା ଆୟତଚିତ୍ର ଅଟେ। ଆୟତଚିତ୍ରର କର୍ଣ୍ଣ ଦୁଇଟିର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ପରସ୍ପର ସମାନ ଏବଂ ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ସମଦ୍ୱିଖଣ୍ଡ କରନ୍ତି। ସେହିପରି ଯେଉଁ ସାମାନ୍ତରିକ ଚିତ୍ରର ସମସ୍ତ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସମାନ, ତାହାକୁ ରମ୍ବସ୍ କୁହାଯାଏ। ରମ୍ବସର କର୍ଣ୍ଣଦ୍ୱୟ ପରସ୍ପରକୁ ସମକୋଣରେ ସମଦ୍ୱିଖଣ୍ଡ କରନ୍ତି ଏବଂ ଶୀର୍ଷ କୋଣଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ସମଦ୍ୱିଖଣ୍ଡ କରନ୍ତି।
ବର୍ଗଚିତ୍ର ହେଉଛି ଆୟତଚିତ୍ର ଏବଂ ରମ୍ବସର ଏକ ସମ୍ମିଳିତ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରୂପ। ଏହାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାହୁ ସମାନ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ କୋଣ ସମକୋଣ ଅଟେ। ତେଣୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଗଚିତ୍ର ଏକ ଆୟତଚିତ୍ର ତଥା ଏକ ରମ୍ବସ୍ ମଧ୍ୟ। ବର୍ଗଚିତ୍ରର କର୍ଣ୍ଣ ଦୁଇଟି ସମାନ, ପରସ୍ପରକୁ ସମକୋଣରେ ସମଦ୍ୱିଖଣ୍ଡ କରନ୍ତି ଏବଂ କୋଣମାନଙ୍କୁ ସମାନ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରନ୍ତି।
ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଟ୍ରାପିଜିୟମ୍ ଓ ଗୁଡ଼ି ଆକୃତି ମଧ୍ୟ ଚତୁର୍ଭୁଜର ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ରୂପ। ଯେଉଁ ଚତୁର୍ଭୁଜର ଅତିକମରେ ଗୋଟିଏ ଯୋଡ଼ା ବିପରୀତ ବାହୁ ପରସ୍ପର ସମାନ୍ତର, ତାହାକୁ ଟ୍ରାପିଜିୟମ୍ କୁହାଯାଏ। ଏହାର ଅସମାନ୍ତର ବାହୁ ଦୁଇଟିର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସମାନ ହେଲେ ତାହା ସମଦ୍ୱିବାହୁ ଟ୍ରାପିଜିୟମ୍ ହୁଏ ଏବଂ ଏହାର ଭୂମି-ସଂଲଗ୍ନ କୋଣଦ୍ୱୟ ସମାନ ହୋଇଥାନ୍ତି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଯେଉଁ ଚତୁର୍ଭୁଜର ଦୁଇ ଯୋଡ଼ା ପାଖାପାଖି ସଂଲଗ୍ନ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସମାନ ଥାଏ, ତାହାକୁ ଗୁଡ଼ି ଆକୃତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହାର ଗୋଟିଏ କର୍ଣ୍ଣ ଅନ୍ୟ କର୍ଣ୍ଣକୁ ସମକୋଣରେ ସମଦ୍ୱିଖଣ୍ଡ କରିଥାଏ। ତ୍ରିଭୁଜର ସର୍ବସମତା ସର୍ତ୍ତ ପ୍ରୟୋଗ କରି ଏବଂ ଭେନ୍ ଚିତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ସମସ୍ତ ଚତୁର୍ଭୁଜର ପାରସ୍ପରିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ସହଜରେ ବୁଝିହୁଏ।