‘ଆସ ଉତ୍କଳୀୟ’ କବିତାଟି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଜାତୀୟ କବି ବୀରକିଶୋର ଦାସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ହୋଇଛି।
ଏହି ଦେଶାତ୍ମବୋଧକ କବିତାଟି କବି ବୀରକିଶୋର ଦାସଙ୍କ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ସମୟର ରଚନା ‘ରଣ ଗୀତିକା’ ସଂକଳନରୁ ଆସିଛି।
ଜାତୀୟ କବି ବୀରକିଶୋର ଦାସ ୧୮୯୬ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୨୩ ତାରିଖରେ ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାର ପୁନଙ୍ଗ ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।
କବି ବୀରକିଶୋର ଦାସଙ୍କ ରଚିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ପୁସ୍ତକଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ‘ମୋହନ ବଂଶୀ’, ‘ବିଦ୍ରୋହୀ ବାଣୀ’ ଏବଂ ‘ଫୁଲ ଚନ୍ଦନ’।
କବିତାରେ ଓଡ଼ିଶାର ଅତୀତ ଗୌରବ, ବୀରତ୍ୱ ଏବଂ ଦେଶ ପାଇଁ ସହିଦ ହୋଇଥିବା ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ତ୍ୟାଗପୂତ କାହାଣୀ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି।
ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁ ଓ ଚନ୍ଦନ ହଜୁରୀ ଦେଶର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ନିଜର ଅବଦାନ ଦେଇ ସଂସାରରେ ଅମର ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି।
ଓଡ଼ିଶାର ବୀର ପାଇକ ପୁଅମାନେ ଦେଶର ସ୍ୱାଧୀନତା ଯଜ୍ଞରେ ନିଜ ପ୍ରାଣର ଆହୁତି ଦେଇ ଗୌରବ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ।
ଐତିହାସିକ ତୋଷାଳି ପ୍ରାନ୍ତର ଯୁଦ୍ଧଭୂମିରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ବୀରମାନଙ୍କର ରକ୍ତନଦୀ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଥିଲା।
ଏହି ପବିତ୍ର ଭୂମି ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ଶାନ୍ତି, ମୈତ୍ରୀ, ପ୍ରୀତି ଏବଂ ଅହିଂସା ମନ୍ତ୍ରର ମହାନ ଦୀକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିଛି।
ମାତ୍ର ବାର ବର୍ଷ ବୟସରେ ବାଳୁତ ଧର୍ମପଦ ଜାତିର ଟେକ ରଖିବା ପାଇଁ ସମୁଦ୍ର ଗର୍ଭରେ ଆତ୍ମବଳିଦାନ ଦେଇଥିଲେ।
ଦରିଦ୍ର ଜନର ବନ୍ଧୁ ଉତ୍କଳମଣି ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ ନିଜର ତ୍ୟାଗ ଓ ଆଦର୍ଶ ମାଧ୍ୟମରେ ଦେଶ ପାଇଁ ଜୀବନ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଥିଲେ।
କବିତାରେ ଶିଶୁ ସହିଦ ବାଜି ରାଉତଙ୍କୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମର ମୁକ୍ତିପଥର ସୈନିକ ବୋଲି ସମ୍ମାନର ସହିତ ସ୍ମରଣ କରାଯାଇଛି।
ପଦ୍ୟାଂଶର ଚରଣ ଶେଷରେ ଥିବା ସମାନ ଧ୍ୱନିବିଶିଷ୍ଟ ଶବ୍ଦର ପ୍ରୟୋଗକୁ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ‘ପୂର୍ଣ୍ଣ ମିତ୍ରାକ୍ଷର’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
‘ଧରଣୀ’ ଶବ୍ଦର କେତେକ ପ୍ରମୁଖ ସମାର୍ଥବୋଧକ ଶବ୍ଦ ହେଉଛି ଧରିତ୍ରୀ, ପୃଥିବୀ, ବସୁଧା, ଅବନୀ ଏବଂ ମେଦିନୀ।
ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକର ପଠନ ନିମନ୍ତେ ପ୍ରଦତ୍ତ ‘ଯେଉଁ ଦେଶରେ ଗଙ୍ଗା ବହେ’ କବିତାଟି କବି ବିପିନ ବିହାରୀ ରାଉତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ହୋଇଛି।