ବିଶିଷ୍ଟ ଗାଳ୍ପିକ ମହାପାତ୍ର ନୀଳମଣି ସାହୁଙ୍କ ରଚିତ 'ବିହଙ୍ଗ ବିପ୍ଳବ' ଗଳ୍ପରେ ଏକତା, ନ୍ୟାୟ ଓ ସାମାଜିକ ସଚେତନତାର ବାର୍ତ୍ତା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି। ଆମ୍ବଗଛ ଡାଳରେ ହଳଦିବସନ୍ତ ଚଢ଼େଇ ବାରମ୍ବାର ବସା ବାନ୍ଧୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଦୁଷ୍ଟ ବୁଢ଼ା ମାଙ୍କଡ଼ ଡେଇଁ ତାହାକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଉଥିଲା। ବସନ୍ତ ଋତୁ ସରି ଆସୁଥିବାରୁ ଅଣ୍ଡା ଦେବା ପାଇଁ ମା' ହଳଦିବସନ୍ତ ଭାରି ଚିନ୍ତିତ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲା। ସେମାନଙ୍କର ଏହି ବିପଦ ସମୟରେ ବନ୍ଧୁ ଡାମରାକାଉ ଓ ଗଙ୍ଗେଇ ସହାନୁଭୂତି ଜଣାଇଥିଲେ। ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବା ଗର୍ବୀ ବଗ ସେମାନଙ୍କୁ 'ବିଦେଶୀ' କହି ତିରସ୍କାର କରିବାରୁ ହଳଦିବସନ୍ତ ଶାନ୍ତ ଭାବରେ କହିଥିଲା ଯେ ସମଗ୍ର ବସୁଧା ହିଁ ସେମାନଙ୍କର ଜନ୍ମଭୂମି।
ପକ୍ଷୀ ସମାଜରେ ମଧ୍ୟସ୍ଥତା କରୁଥିବା କଜଳପାତି ଚଢ଼େଇ ବୁଢ଼ା ମାଙ୍କଡ଼କୁ ବୁଝାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲା; କିନ୍ତୁ ମାଙ୍କଡ଼ ନିଜ ବଳର ଅହଙ୍କାର ଦେଖାଇ ତାହା ଅଗ୍ରାହ୍ୟ କଲା। ତେଣୁ ଏହି ବିବାଦ ବଣର ରାଜା ଭଲ୍ଲୁକଙ୍କ ଦରବାରରେ ପହଞ୍ଚିଲା। ଦରବାରରେ କାଉ ହଳଦିବସନ୍ତ ପକ୍ଷରୁ ଦୃଢ଼ ଯୁକ୍ତି ଉପସ୍ଥାପନ କରି ମାଙ୍କଡ଼କୁ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ କଲା। ରାଜା ମଧ୍ୟ ମାଙ୍କଡ଼କୁ ଦଣ୍ଡ ଦେବାକୁ ରାୟ ଦେଲେ। କିନ୍ତୁ ବୁଢ଼ା ମାଙ୍କଡ଼ ପୂର୍ବରୁ ମନ୍ତ୍ରୀ ଶୃଗାଳଙ୍କୁ ହାତ କରି ସିଂହାସନ ପଛପଟେ ଏକ ପାଚିଲା ପଣସ ଲାଞ୍ଚ ରୂପେ ରଖିଥିଲା। ମାଙ୍କଡ଼ର ଇଙ୍ଗିତରେ ରାଜା ସିଂହାସନ ପଛକୁ ଚାହିଁ ପଣସ ଦେଖିବା ମାତ୍ରେ ଲୋଭରେ ପଡ଼ି ତୁରନ୍ତ ନିଜ ରାୟ ବଦଳାଇ ଦେଲେ ଏବଂ ଓଲଟା ନିରୀହ ହଳଦିବସନ୍ତକୁ ଜେଲ୍ ଓ ଜୋରିମାନାର ଦଣ୍ଡ ଶୁଣାଇଲେ।
ରାଜାଙ୍କର ଏହି ଅନ୍ୟାୟ ବିଚାରରେ ପକ୍ଷୀମାନେ ନିରାଶ ହୋଇ ଫେରୁଥିବା ବେଳେ ରାଜଦରବାରର କାନ୍ଥକୁରାରେ ରହୁଥିବା ଘରଚଟିଆ ଆସି ରାଜା ଓ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କର ଲାଞ୍ଚଖିଆ ରହସ୍ୟ ଖୋଲିଦେଲା। ଏହା ଶୁଣି କାଉର ଡାକରାରେ ଶହ ଶହ କାଉ, କଜଳପାତି, ଶଙ୍ଖଚିଲ ଓ ଶାଗୁଣା ପ୍ରଭୃତି ପକ୍ଷୀ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ବିପ୍ଳବ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସମଗ୍ର ପକ୍ଷୀବାହିନୀ ରାଜନଅର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରି ଲାଞ୍ଚୁଆ ରାଜା, କପଟୀ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ମାଙ୍କଡ଼କୁ ଥଣ୍ଟରେ ଖୁମ୍ପି କ୍ଷତବିକ୍ଷତ କରିଦେଲେ। ଏହିପରି ଭାବରେ ଅତ୍ୟାଚାରୀମାନେ ଉଚିତ ଶାସ୍ତି ପାଇଲେ। ଏହି ଗଳ୍ପରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଏ ଯେ ଦୁର୍ନୀତି ଓ ଅନ୍ୟାୟ ଯେତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସଂଗଠିତ ଏକତା ଆଗରେ ତାହା ପରାଜିତ ହେବାକୁ ବାଧ୍ୟ।