‘ଏବେ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚିଛି’ ଗଳ୍ପଟି ବିଶିଷ୍ଟ ସାହିତ୍ୟିକ ଗୋଦାବରୀଶ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ସମନାମ ବିଶିଷ୍ଟ ଗଳ୍ପ ସଂକଳନରୁ ସଂଗୃହୀତ ହୋଇଛି।
ଏହି ଗଳ୍ପରେ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ପ୍ରପୀଡ଼ିତ ଓଡ଼ିଶାର କରୁଣ ଚିତ୍ର ସହିତ ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ସ୍ୱାଭିମାନ ଓ ମର୍ଯ୍ୟାଦାବୋଧକୁ ମୁଖ୍ୟ ଭାବରେ ପ୍ରତିପାଦନ କରାଯାଇଛି।
ଗଳ୍ପର ମୁଖ୍ୟ ଚରିତ୍ର ବେଣୁଧର ବାଗଲପଡ଼ା ଗ୍ରାମରେ ବାସ କରୁଥିଲା ଏବଂ ତା' କୁଡ଼ିଆ ଘରେ ଦୀର୍ଘ ପାଞ୍ଚଦିନ ଧରି ଚୁଲି ଜଳି ନ ଥିଲା।
ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ସମୟରେ ଅନାହାରକ୍ଳିଷ୍ଟ ଦରିଦ୍ର ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଚାଉଳ ବାଣ୍ଟି ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସିରେଇ ଗାଁରେ ଏକ ସାହାଯ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର ଖୋଲାଯାଇଥିଲା।
ଗାଁର ଲୋକମାନେ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଯାଉଥିବାବେଳେ ସ୍ୱାଭିମାନୀ ବେଣୁଧର ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଗରେ ହାତ ପତାଇ ଭିକ ମାଗିବା ଅଶୋଭନୀୟ ମନେକରି ପିଣ୍ଡାରେ ତୁନିହୋଇ ଠିଆହେଉଥିଲା।
ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ପଡ଼ିଥିବା ବେଣୁଧର ନିର୍ଜନ ବିଲମାଳ ଡେଇଁ ବଡ଼ ବରଗଛ ମୂଳେ ବସି ସାହାଯ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଯିବା ନ ଯିବା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲା।
ବେଣୁଧର ଅତୀତରେ ସତ୍ୟବାଦୀ ବନବିଦ୍ୟାଳୟର ଚିରଶ୍ୟାମଳ ବକୁଳ-ଛୁରିଅନା ମୂଳେ ପାଠ ପଢ଼ି ନିଜ ଦେଶକୁ ଜଗାଇବା ଓ ସ୍ୱାଭିମାନ ରକ୍ଷାର ଆଦର୍ଶ ଶିଖିଥିଲା।
ଘରେ ଖୁଦକଣିକାଏ ସୁଦ୍ଧା ନ ରହିବାରୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ଦଶ ଦିନ ପରେ ବେଣୁଧର ସିରେଇ ସାହାଯ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରରେ ଯାଇ ହାଜର ହେଲା।
ଲେଖକ ସିରେଇ ଗାଁର ସାହାଯ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ-ରାକ୍ଷସର ବିରାଟ ଯାଦୁଘର ଏବଂ କ୍ଷୁଧାର୍ତ୍ତ ମଣିଷଙ୍କ ଆର୍ତ୍ତନାଦ ଭରା ଏକ ମଶାଣି ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି।
ଦୁଃଖ-ଦାରିଦ୍ର୍ୟର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ସାକ୍ଷୀ ରୂପେ ଅସହାୟ ଲୋକଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ସେହି କେନ୍ଦ୍ରରେ ପରମ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଉତ୍କଳମଣି ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଲୋକମାନଙ୍କର ବିକଳ ହାତପତା ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ବେଣୁଧର ଭିକ ମାଗିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ନ କରି ଲଜ୍ଜାରେ ପଛକୁ ଘୁଞ୍ଚି ଏକ ଗଛମୂଳେ ପଥର ଉପରେ ବସିରହିଲା।
ସକାଳୁ ଅପରାହ୍ନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗଛମୂଳେ ନିର୍ବାକ ବସିଥିବା ବେଣୁଧର ପାଖକୁ ଆସି ଉଦାର ମହାପୁରୁଷ ଗୋପବନ୍ଧୁ ତା' ପିଠି ଆଉଁସି ଚାଉଳ ନେବା ବିଷୟରେ ପଚାରିଥିଲେ।
ବେଣୁଧର ଗୁରୁଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ‘ଜୀବନ ଥିଲେ ଭାଇ ପାତିବା ନାଇଁ ହାତ’ ମନେପକାଇ ଭୋକରେ ମରିବା ପଛକେ ହାତ ପତାଇ ଚାଉଳ ନେବାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ମନା କଲା।
ଚରମ ଅନାହାର ସତ୍ତ୍ୱେ ଆତ୍ମସମ୍ମାନ ନ ହରାଇ ବେଣୁଧର କାନ୍ଦିପକାଇ ମହାପୁରୁଷ ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ ଚରଣ ତଳେ ଭାଙ୍ଗିପଡ଼ିଲା।
ବେଣୁଧରର ଅଦମ୍ୟ ସ୍ୱାଭିମାନ ଓ ନୀତିନିଷ୍ଠା ଦେଖି ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ଆଖିରୁ ଲୁହ ଝରିଲା ଏବଂ ସେ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ଯେ ଓଡ଼ିଆ ଜାତି ଏବେ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚିଛି।