‘ସ୍ୱପ୍ନିଳ ବିହଙ୍ଗ’ କବିତାଟି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହିନ୍ଦୀ କବୟିତ୍ରୀ ମହାଦେବୀ ବର୍ମାଙ୍କ ‘ମତ୍ ବାନ୍ଧୋ’ କବିତାର ଛାୟାରେ ରଚିତ ହୋଇଛି।
କବୟିତ୍ରୀ ମହାଦେବୀ ବର୍ମା ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଫାରୁଖାବାଦରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସାହିତ୍ୟ କୃତି ପାଇଁ ଜ୍ଞାନପୀଠ ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା।
ମହାଦେବୀ ବର୍ମା ଜଣେ ଉଚ୍ଚକୋଟୀର ସାହିତ୍ୟିକା ହେବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଜଣେ କୁଶଳୀ ଚିତ୍ରକର ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ଏହି କବିତାରେ ମନୁଷ୍ୟର ମନରେ ଉଙ୍କି ମାରୁଥିବା ମହତ ସ୍ୱପ୍ନକୁ ଆକାଶରେ ଉଡ଼ୁଥିବା ମୁକ୍ତ ପକ୍ଷୀ ସହିତ ତୁଳନା କରାଯାଇଛି।
ସ୍ୱପ୍ନରୂପୀ ଚଢ଼େଇର ଡେଣା ନ କାଟି ତାହାକୁ ନୀଳ ଆକାଶରେ ମୁକ୍ତ ଭାବରେ ଉଡ଼ିବାକୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ଯେପରି ମାଟିରେ ବୁଣାଯାଇଥିବା ମଞ୍ଜି ଆକାଶରେ ଉଡ଼ିପାରେ ନାହିଁ, ସେହିପରି ସ୍ୱପ୍ନକୁ କେବେ ମାଟିରେ ବାନ୍ଧି ରଖିବା ଅନୁଚିତ।
ନିଆଁରୁ ଧୂଆଁ ଉଠି ଆକାଶରେ ମିଶିବା ପରି ସ୍ୱପ୍ନର ଚିନ୍ତାଧାରା ମଣିଷର ଆଖି ଭିତରେ ଉଦ୍ଭାସିତ ହୋଇଥାଏ।
ସ୍ୱପ୍ନର ଆରୋହଣ ଅର୍ଥାତ୍ ଉପରକୁ ଉଠିବା ଏବଂ ଅବରୋହଣ ଅର୍ଥାତ୍ ତଳକୁ ଓହ୍ଲାଇବାର ଗତିକୁ କେବେ ବାଧା ଦେବା କଥା ନୁହେଁ।
ମୁକ୍ତ ସ୍ୱପ୍ନ ହିଁ ମେଘରୁ ରଙ୍ଗ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ଆଲୋକ ଆଣି ଧରାପୃଷ୍ଠକୁ ସୁନ୍ଦର କରି ଗଢ଼ିତୋଳିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
ସୃଜନଶୀଳ ଚିନ୍ତାଧାରା ଓ ଉନ୍ନତ ସ୍ୱପ୍ନ ମାଧ୍ୟମରେ ମଣିଷ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ସ୍ୱର୍ଗ ସୃଷ୍ଟି କରିବାର କଳା ଶିଖିପାରିବ।
ଜୀବନର ଉନ୍ନତି ଓ ବିକାଶ ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିର ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିବାର ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱାଧୀନତା ରହିବା ନିତାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ।
କବିତାରେ ବ୍ୟବହୃତ ‘ଆରୋହଣ’ ଓ ‘ଅବରୋହଣ’ ଶବ୍ଦ ଦୁଇଟି ପରସ୍ପର ବିପରୀତାର୍ଥବୋଧକ ଶବ୍ଦ ଅଟନ୍ତି।
ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିର ସ୍ୱପ୍ନ ଯେତେବେଳେ ସମଗ୍ର ଦେଶବାସୀଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନରେ ପରିଣତ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ତାହା ବାସ୍ତବରେ ସାକାର ହୋଇଥାଏ।
ଡକ୍ଟର କଲାମଙ୍କ ମତରେ ପ୍ରକୃତ ସ୍ୱପ୍ନ ତାହା ନୁହେଁ ଯାହା ନିଦରେ ଦେଖାଯାଏ, ବରଂ ତାହା ମଣିଷକୁ ଆଦୌ ଶୋଇବାକୁ ଦିଏ ନାହିଁ।
ନିଜର କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି କରି ସୀମିତ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରିବା ହିଁ ସ୍ୱପ୍ନ ସାକାର କରିବାର ପ୍ରକୃତ ଉପାୟ।