ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକରେ ପଠନ ନିମନ୍ତେ ଦିଆଯାଇଥିବା 'ଗୋ ମାହାତ୍ମ୍ୟ' କବିତାଟି ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସଙ୍କ ରଚନା ଅଟେ।
'ସକଳ ସୁଖର' ପଦ୍ୟାଂଶରେ ଥିବା 'ସକଳ' ଶବ୍ଦଟି ଏକ ବିଶେଷ୍ୟ ପଦ ଅଟେ।
କବି ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ସଭ୍ୟତାର ପ୍ରଭାବରେ ନିଜ ଭାଷାକୁ ହୀନ ମନେ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଛନ୍ତି।
'ଅବନୀ' ଶବ୍ଦର ଏକ ସମାର୍ଥବୋଧକ ଶବ୍ଦ ହେଉଛି 'ପୃଥିବୀ'।
ବାଳକଟି ନିଜ ଗ୍ରାମର ନଦୀ, ପୁଷ୍କରିଣୀ ଓ ବଗିଚା ଆଦିକୁ ପର ବୋଲି ମନେକରିଥାଏ।
ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେରଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଚୈତନ୍ୟ ମେହେର ଏବଂ ମାତାଙ୍କ ନାମ ସେବତୀ ଦେବୀ ଥିଲା।
ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଅନ୍ୟ ଲୋକଙ୍କର ଯେତେ ଅଧିକ ଉପକାର କରେ, ସେ ବିଶ୍ୱପତିଙ୍କର ସେତେ ଯୋଗ୍ୟ ସନ୍ତାନ ଅଟେ।
ଜ୍ଞାନବଳରେ ଜଗତପତି ସମସ୍ତଙ୍କ ପିତା ବୋଲି ଜାଣିବା ପରେ ମଣିଷ ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ମାନବଙ୍କୁ ଭ୍ରାତୃଭାବରେ ଦେଖେ।
ଯାହାର ହୃଦୟରେ ମାତୃଭୂମି ଓ ମାତୃଭାଷା ପ୍ରତି ମମତା ନାହିଁ, କବି ତାଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନୀ ଶ୍ରେଣୀରେ ଗଣନା କରିଛନ୍ତି।
କବିତା ଅନୁଯାୟୀ ବାଳକଟି ନିଜ ଗ୍ରାମକୁ ସ୍ୱର୍ଗଠାରୁ ଅଧିକ ବୋଲି ମନେକରିଥାଏ।
ବାଳକଟି ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟରେ ବିଚରଣ କଲାବେଳେ ନିଜ ରାଜା ଓ ରାଜ୍ୟ-ଲୋକଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠପଣ ବଖାଣିଥାଏ।
'ମାତୃଭୂମି' କବିତାଟି ପ୍ରଥମେ 'ମୁକୁର' ପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା।
ସ୍ୱଭାବକବି ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର ବରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ବରପାଲି ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।
'ମାତୃଭୂମି' କବିତାଟି 'ତପସ୍ୱିନୀ' କାବ୍ୟରୁ ସଂଗୃହୀତ ହୋଇଛି।
'ମାତୃଭୂମି' କବିତାର ରଚୟିତା ସ୍ୱଭାବକବି ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର ଅଟନ୍ତି।