ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ ଅନୁଯାୟୀ କେବଳ ରୋଗମୁକ୍ତ ରହିବା ନୁହେଁ, ବରଂ ଶାରୀରିକ, ମାନସିକ ଏବଂ ସାମାଜିକ ସୁସ୍ଥତା ହିଁ ପ୍ରକୃତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ।
ଆୟୁର୍ବେଦ ଅନୁସାରେ ଶରୀରରେ ବାତ, ପିତ୍ତ ଏବଂ କଫର ସନ୍ତୁଳନ ବଜାୟ ରହିଲେ ଶରୀର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୋଗମୁକ୍ତ ରହେ।
ରୋଗ ହେଲେ ଯାହା ଆମେ ଅନୁଭବ କରୁ ତାହା ଲକ୍ଷଣ ଏବଂ ଯାହାକୁ ଦେଖାଯାଇ ବା ମାପ କରାଯାଇପାରେ ତାହା ସଂକେତ ଅଟେ।
ବୀଜାଣୁ, ଭୂତାଣୁ, ଆଦିପ୍ରାଣୀ ଏବଂ କୃମି ଭଳି ରୋଗ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ଅଣୁଜୀବମାନଙ୍କୁ ରୋଗ କାରକ ବା ରୋଗାଣୁ କୁହାଯାଏ।
ରୋଗାଣୁ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ବାୟୁ, ଜଳ, ଖାଦ୍ୟ କିମ୍ବା ସଂସ୍ପର୍ଶ ମାଧ୍ୟମରେ ବ୍ୟାପୁଥିବା ରୋଗକୁ ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ କୁହାଯାଏ।
ଅସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକର ଜୀବନଶୈଳୀ ଏବଂ ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ ଯୋଗୁଁ ହେଉଥିବା ମଧୁମେହ ଓ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ଭଳି ରୋଗ ଜଣଙ୍କଠାରୁ ଅନ୍ୟଜଣଙ୍କୁ ବ୍ୟାପେ ନାହିଁ।
ମଶା ଏବଂ ମାଛି ଭଳି କୀଟପତଙ୍ଗମାନେ ରୋଗାଣୁ ବହନ କରି ସୁସ୍ଥ ଶରୀରକୁ ରୋଗ ସଂକ୍ରମଣ କରାଉଥିବାରୁ ସେମାନଙ୍କୁ ବାହକ କୁହାଯାଏ।
ରୋଗ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ଜୀବାଣୁମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ି ଶରୀରକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବାର ପ୍ରାକୃତିକ କ୍ଷମତାକୁ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି କୁହାଯାଏ।
ଦୁର୍ବଳ କିମ୍ବା ମୃତ ରୋଗାଣୁରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଟିକା ଶରୀରର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀକୁ ରୋଗ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥାଏ।
ଡାକ୍ତର ଏଡୱାର୍ଡ ଜେନର ଗୋବସନ୍ତ ରସରୁ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରଥମ ବସନ୍ତ ଟିକା ଉଦ୍ଭାବନ କରି ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଜୀବନ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ।
ବୈଜ୍ଞାନିକ ଆଲେକ୍ଜାଣ୍ଡର ଫ୍ଲେମିଂ ୧୯୨୮ ମସିହାରେ ଫିମ୍ପିରୁ ପେନିସିଲିନ୍ ନାମକ ପ୍ରଥମ ପ୍ରତିଜୀବକ ବା ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ।
ପ୍ରତିଜୀବକ କେବଳ ବୀଜାଣୁଜନିତ ସଂକ୍ରମଣ ବିରୁଦ୍ଧରେ କାମ କରେ, କିନ୍ତୁ ଭୂତାଣୁ କିମ୍ବା ଆଦିପ୍ରାଣୀ ସଂକ୍ରମଣରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ନାହିଁ।
ପ୍ରତିଜୀବକ ଔଷଧର ଅନାବଶ୍ୟକ ଓ ଅବିଚାରିତ ବ୍ୟବହାର ଦ୍ୱାରା ବୀଜାଣୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ପ୍ରତିରୋଧ ଶକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ।
ଉତ୍ତମ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପରିଚ୍ଛନ୍ନତା ଏବଂ ଉପଯୁକ୍ତ ପରିମଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅବଲମ୍ବନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ ପ୍ରସାରକୁ ରୋକାଯାଇ ପାରିବ।
ସୁଷମ ଖାଦ୍ୟ, ନିୟମିତ ବ୍ୟାୟାମ, ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନିଦ୍ରା ଏବଂ ମାନସିକ ପ୍ରଶାନ୍ତି ହିଁ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଅଣସଂକ୍ରାମକ ରୋଗରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବାର ମୁଖ୍ୟ ଉପାୟ।