ଆୟୁର୍ବେଦ ଅନୁସାରେ ଶରୀରରେ ବାତ, ପିତ୍ତ ଓ କଫ ଦୋଷର ସମତା ବଜାୟ ରହିଲେ ଶରୀର ରୋଗମୁକ୍ତ ରହେ।
ଅସୁସ୍ଥତା ସମୟରେ ଜ୍ୱର କିମ୍ବା ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ମାପିବା ଏକ ଲକ୍ଷଣ ଅଟେ ଏବଂ ଶରୀରରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅନୁଭବ ହେବା ଏକ ସଂକେତ ଅଟେ।
ଡକ୍ଟର ମହାରାଜ କିଶନ ଭାନ ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ତରଳ ଝାଡ଼ାରୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ରୋଟାଭାଇରସ୍ ଟିକା ବିକଶିତ କରିବାରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ନେଇଥିଲେ।
ପ୍ରତିଜୀବକ ବା ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ଯେତେ ଅଧିକ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ, ଶରୀର ପାଇଁ ତାହା ସେତେ ଅଧିକ ଲାଭଦାୟକ ହୋଇଥାଏ।
ଓଡ଼ିଶାର ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାରେ ଗୋଷ୍ଠୀ ପରିମଳ ଅଭିଯାନ ଯୋଗୁଁ ଖୋଲା ମଳତ୍ୟାଗ ହ୍ରାସ ପାଇ ତରଳ ଝାଡ଼ା ରୋଗ କମିଥିଲା।
ବସନ୍ତ ରୋଗରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତରେ ବ୍ୟବହୃତ ପାରମ୍ପରିକ ପଦ୍ଧତିକୁ ପ୍ରାଣାୟାମ କୁହାଯାଉଥିଲା।
ଶରୀରରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ବା ତିନି ମାସରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଲାଗିରହୁଥିବା ରୋଗକୁ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ରୋଗ କୁହାଯାଏ।
ମ୍ୟାଲେରିଆ ରୋଗ ଏକ ଭୂତାଣୁ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ଏବଂ ଏହା ପ୍ରଦୂଷିତ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାପିଥାଏ।
ଆଲେକ୍ଜାଣ୍ଡର ଫ୍ଲେମିଂ ୧୯୨୮ ମସିହାରେ ଫିମ୍ପିରୁ ‘ପେନିସିଲିନ୍’ ନାମକ ପ୍ରଥମ ପ୍ରତିଜୀବକ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ।
ଟିକା ହେଉଛି ଏକ ଔଷଧ ଯାହା ଗୁରୁତର ଅସୁସ୍ଥ ହୋଇସାରିଥିବା ରୋଗୀକୁ ଆରୋଗ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ଦିଆଯାଏ।
ଡାକ୍ତର ଏଡୱାର୍ଡ ଜେନର ଗୋବସନ୍ତ ରସ ବ୍ୟବହାର କରି ବିଶ୍ୱର ପ୍ରଥମ ଟିକା ଉଦ୍ଭାବନ କରିଥିଲେ।
ପ୍ରତିଜୀବକ ବା ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ଭୂତାଣୁଜନିତ ସାଧାରଣ ଥଣ୍ଡା ଓ ଫ୍ଲୁ ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ଫଳପ୍ରଦ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ।
ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ବୀଜାଣୁ, ଭୂତାଣୁ, ଆଦିପ୍ରାଣୀ ଓ କୃମି ଭଳି ଅଣୁଜୀବମାନଙ୍କୁ ରୋଗାଣୁ ବା ରୋଗ କାରକ କୁହାଯାଏ।
ମଧୁମେହ ଏବଂ କର୍କଟ ଭଳି ରୋଗ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଠାରୁ ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କୁ ବାୟୁ ମାଧ୍ୟମରେ ବ୍ୟାପିଥାଏ।
ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ ଅନୁଯାୟୀ କେବଳ ରୋଗ ନ ହେବା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ନୁହେଁ, ବରଂ ଶାରୀରିକ, ମାନସିକ ଓ ସାମାଜିକ ସୁସ୍ଥତା ହିଁ ପ୍ରକୃତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ।